Оё пӯшидани тумор бо оятҳои Қуръон ҷоиз аст?

Тумор – тибқи истилоҳи фиқҳшиносон, ду маъно дорад:

• Дар давраи ҷоҳилия, яъне пеш аз Ислом, арабҳо ба хотири муҳофизат аз назар ба гардани кӯдаконашон тумор (амулет) меовехтанд [1]. Уламо ин амалро якдилона манъ кардаанд [2].

  Пайғамбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармудаанд: «Ҳар кас тумор биёбад, пас ӯ ба Худо шарик овардааст» [3].

• Туморе, ки бо нияти баракат, дар он оятҳои Қуръон ё дуоҳо навишта шудааст [4]. Дар ин масъала баъзе уламо иҷозат додаанд [5]. Дар ривояти Амр ибни Шуъайб аз падараш ва аз бобояш омадааст, ки Пайғамбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармудаанд:

  «Агар яке аз шумо аз хоб тарсид, ин суханро бигӯяд, ба ӯ ҳеҷ зараре намерасад: «أَعُوذُ بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّةِ مِنْ غَضَبِهِ وَعِقَابِهِ وَشَرِّ عِبَادِهِ وَمِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ وَأَنْ يَحْضُرُونِ». Маънояш: (Ба калимаҳои комили Худо паноҳ мебарам аз ғазабаш, аз азобаш ва аз бадиҳои бандагонаш. Ва аз васваса ва ҳузури шайтонҳо паноҳ мехоҳам).

  Саҳобӣ Абдуллоҳ ибни Амр ин суханҳоро ба фарзандони болиғаш меомӯзонд ва ба кӯдакони хурдсолаш онро навишта, ба гарданашон меовехт [6].

Дар китоби «Ад-Дуррул мухтор» омадааст: «Туморе, ки ғайр аз Қуръон бошад, макруҳ аст. Баъзеҳо онро ҳамон тумори давраи ҷоҳилия донистаанд. Дар «ал-Муҷтабада» омадааст: «Имрӯзҳо ба он иҷозат дода шудааст ва мардум амал мекунанд, зеро дар ин бора далелҳо омадаанд» [7].

Имоми Молик гуфтааст, ки чизе, ки дар он номҳои Худо навишта шудааст ва бо нияти баракат ба гардани бемор овехта мешавад, ишкол надорад [8]. Ҳадисе, ки туморро манъ мекунад, ба он туморҳое дахл дорад, ки дар давраи ҷоҳилия арабҳо ба он бовар доштанд, ки худи тумор фоида ё зарар мерасонад. Ин эътиқод мухолифи шариат аст. Ҳамчунин, туморҳое, ки ғайр аз Қуръон ва дуоҳои машруъ навишта шудаанд, низ манъ шудаанд [9].

Бинобар ин, агар тумор бо нияти баракат ва дар он оятҳои Қуръон ва дуоҳои машруъ навишта шуда бошад, пӯшидани он ишкол надорад. Вале бояд эътиқод дошта бошад, ки фоида ва зарар танҳо аз ҷониби Худо аст ва нисбат ба оятҳои Қуръон беҳурматӣ нашавад. Туморҳое, ки бо забони номаълум ё рамзҳо навишта шудаанд, иҷозат дода намешавад.

Шуъбаи шариат ва фатвои Кумитаи уламо

• [1] «Ҳошияту ибн Обидин», 6/363. «ан-Ниҳоя фи ғариби ал-ҳадис ва ал-асар», 1/191.

• [2] «ал-Фатова ал-Ҳиндия», 5/356. Ибн Ҳажар, «ал-Фатова ал-ҳадисия», 90. Ибн Муфлиҳ, «ал-Адабу аш-шаръия», 2/455-459.

• [3] Аҳмад, «Муснад», 4/156.

• [4] «Ҳошияту ал-ҷамал», 1/76.

• [5] «Ҳошияту ибн Обидин», 6/364. Ад-Дардир, «аш-Шарҳу ас-сагир», 4/769. Ибн Ҳажар, «ал-Фатова ал-ҳадисия», 90. Нававӣ, «ал-Маҷмуъ», 9/56. Ибн Муфлиҳ, «ал-Адабу аш-шаръия», 2/455-459.

• [6] Тирмизӣ, №3528.

• [7] «ад-Дуррул мухтор», 6/363-364.

• [8] Қуртубӣ, «ал-Ҷомеъ ли аҳкоми ал-Қуръон», 10/319.

• [9] https://www.dar-alifta.org/ar/ViewResearchFatwa/110/%D8%AD%D9%83%D9%85-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%A6%D9%85