Вақти намоз«Ҳаҷ» дар луғат маънои зиёрат кардани маконҳои муқаддасро дорад. Аз нигоҳи динӣ бошад, «дар кӯҳи Арафот бо нияти ибодат муддате истодан, баъдан бо иҷрои шартҳояш таваф кардани Каъба ва анҷом додани дигар амалҳои марбут ба ҳаҷ» маънидод мешавад.
Дар як шарҳи дигар ҳаҷ чунин таъриф шудааст: «Зиёрат кардани Каъбаи шариф дар рӯзҳои муайян ва бо шартҳои муайян».
Пас аз анҷоми маросими ҳаҷ, ҳоҷиён ба ватан бармегарданд. Худованд дар вақти ҳаҷ ба онҳо бузургӣ ва қудрати худро нишон дода, неъматҳои бешумор ато мекунад.
Дар бораи касоне, ки ҳаҷ анҷом медиҳанд, Паёмбари гиромии мо (Аллоҳ баракат ва саломашро бар ӯ бод) чунин фармудаанд:
«Ҳоҷиён ва умракунандагон меҳмонони Худо ҳастанд. Худо онҳоро даъват кард ва онҳо ба даъвати Ӯ ҷавоб доданд. Онҳо аз Худо хоҳиш мекунанд ва Худо хоҳишҳояшонро медиҳад» [1].
Мақсади ҳоҷиён — ризоияти Худованд ва бахшида шудани гуноҳҳояшон аст. Ғайр аз ин чизе нест. Дар китобҳои зиндагии Расули Худо (Аллоҳ баракат ва саломашро бар ӯ бод) бисёр вақт лаҳзаи эҳтироми махсус ба ҳоҷиён ҳангоми бозгашт ба Ватан тасвир мешавад.
Мусалмонон ҳангоми вохӯрӣ бо ҳоҷиён бояд калимаҳое, ки дар ҳадиси Паёмбар (Аллоҳ баракат ва саломашро бар ӯ бод) омадааст, бигӯянд:
عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهَا فِي عُمْرَتِهَا:
(( إِنَّ لَكِ مِنَ الأَجْرِ عَلَى قَدْرِ نَصَبِكِ وَنَفَقَتِكِ )).
Паёмбар (Аллоҳ баракат ва саломашро бар ӯ бод) ба модари мо Оиша гуфт: «Савоби ту (дар умра) ба андозаи ранҷу харҷи ту дода мешавад» [2].
Дар ҳадиси дигар: Имоми Бухорӣ (Худо раҳматаш кунад) дар маҷмӯаи ҳадисҳои саҳеҳаш боби махсусе бо номи «Пешвоз гирифтани ҳоҷиён аз сафар» кушода, ҳадисеро аз Ибни Аббос (Худо аз ӯ розӣ бод) овардааст:
«Вақте Паёмбар (Аллоҳ баракат ва саломашро бар ӯ бод) ба Макка омад, кӯдакони қабилаи Абдулмутталиб ӯро пешвоз гирифтанд. Сипас як кӯдакро пеши худ ва дигареро пушти худ савор кард» [3].
Пас, мусалмонон бояд суннати Паёмбари гиромии мо (Аллоҳ баракат ва саломашро бар ӯ бод)-ро устувор нигоҳ доранд ва ба он чизҳое, ки Худо мақомашонро баланд кардааст, эҳтиром гузоранд. Бузург доштани ҳоҷиён ва маросими ҳаҷ аз амалҳои писандида ва мақбул назди Худованд аст.
Агар ба масъалаи пешвоз гирифтани ҳоҷиён ва оро додани хонаҳо ба муносибати бозгашти онҳо назар кунем, ин корҳо ҳеҷ мухолифате бо шариати мо надоранд. Ин амалҳоро бояд танҳо ҳамчун эҳтиром ба он шахсон донист.
Ислом МАРАТУЛӢ,
Мутахассиси бахши ислоҳоти динии КМДБ
[1] (Насоӣ, Ибни Можа)
[2] (Ҳоким, Мустадрак)
[3] (Бухорӣ)
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.