Оё шахс барои ҳамсаре, ки намоз намехонад, масъул аст?

Тибқи Ислом, ҳар як фард барои аъмоли худ масъул аст ва барои аъмоли дигарон масъул нест. Дар Қуръон омадааст: «Ҳеҷ гунаҳкор бори гуноҳи дигареро намекашад. Агар касе, ки бори гуноҳаш вазнин аст, барои бардоштанаш касеро даъват кунад — ҳатто агар он даъватшуда хеши наздики ӯ бошад ҳам — ҳеҷ чизе аз он бор бар дӯши дигаре намеафтад.» (Фотир, 35/18). Ислом таъкид мекунад, ки ҳар инсон ирода ва озодии интихоб дорад ва бар асоси ин, барои аъмоли худ ҷавобгар хоҳад буд. Оятҳои «Ҳар кас ба подоши он чӣ ба даст овардааст, гаравгон аст.» (ат-Тур, 52/21); «Ҳар кӣ заррае некӣ кунад, онро мебинад ва ҳар кӣ заррае бадӣ кунад, онро мебинад.» (аз-Зилзол, 99/7-8); «Ӯ (Аллоҳ) барои кардаҳояш масъул нест, вале онҳо масъул хоҳанд буд.» (ал-Анбиё, 21/23) далели ин гуфтаҳоянд.

Агар як мусалмон ибодатҳояшро анҷом надиҳад, ҳисобашро назди Аллоҳ хоҳад дод. Вазифаи дигар мусалмонон ин аст, ки ба ӯ насиҳат ва талқин кунанд. Одам бояд амри маъруфро аз наздикони худ, яъне аз оилааш оғоз кунад. Чунончи ба Паёмбар (с.а.с.) низ чунин амр шудааст. Парвардигор ба ӯ фармудааст: «(Аввал) хешовандони наздикатро огоҳ кун.» (Шуъаро, 26/214). Дар ҳадиси шариф низ омадааст, ки ҳар мусалмон барои зери масъулияташ будагон ҷавобгар аст (Бухорӣ, Ҷумъа, 11 [893]; Муслим, Имора, 20 [1829]). Ҳамсарҳо нисбат ба якдигар ва фарзандонашон, ҳам дар масоили моддӣ ва ҳам маънавӣ масъулият доранд. Ин масъулият иборат аз омӯзонидан ва талқини аҳкоми дин аст. Зеро Аллоҳ Таоло ба Муҳаммад (с.а.с.) фармудааст: «Ба аҳли худ намозро амр кун ва худат низ бар он сабр намо. Мо аз ту ризқ намехоҳем; (баръакс) Мо туро ризқ медиҳем. Оқибати нек барои парҳезгорист.» (Тоҳо, 20/132).

Шахс бояд ба ҳамсари намознахонаш бо нармӣ фоидаҳои моддӣ ва маънавии намозро фаҳмонад, ӯро ба тавба аз кӯтоҳӣҳои гузаштааш даъват кунад ва барои хондани намоз ташвиқ намояд. Агар бо вуҷуди ин насиҳатҳои нек, ҳамсар намоз нахонад, масъулияти ин комилан бар дӯши худи ӯст, яъне бар дӯши касе, ки намоз намехонад.

Сарчашма: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu