Оё шариат гипнозро ҷонибдорӣ мекунад?

Гипноз (аз лотинӣ «hypnos» – хоб) ҳолати монанд ба хоб аст, ки ба таври сунъӣ ба вуҷуд оварда мешавад (Луғати шарҳи истилоҳоти равоншиносӣ, саҳ. 384). Гипноз метавонад дар натиҷаи таъсири махсуси шахси гипнозкунанда ё худсугестияи мақсаднок ба вуҷуд ояд. Ин усул озодии иродаро маҳдуд карда, итоат ба иродаи шахси дигарро тақвият медиҳад.

Аммо таҷрибаи гипноз метавонад аз як шахс ба шахси дигар хеле фарқ кунад. Дар асл, барои он ки гипноз таъсир кунад, шахс бояд бо иродаи худ ба ин раванд розӣ бошад ва инчунин то андозае қобилияти гипнозшавӣ дошта бошад.

Имрӯз гипноз ба таври анъанавӣ барои табобати бисёр бемориҳо ва мушкилот истифода мешавад, аз ҷумла:

• Коҳиш додани дардҳое, ки аз саратон ба вуҷуд меоянд, инчунин сабук кардани дарди сар ва мушакҳо;

• Табобати беморони дорои бемориҳои музмин ё сабук кардани дард ва изтиробе, ки аз амалиёти тиббӣ, мисли ҷарроҳӣ ё таваллуд, ба вуҷуд меояд;

• Раҳо шудан аз одатҳои бад, мисли майнӯшӣ ё нашъамандӣ;

• Табобати сулфа;

• Рафъ кардани мушкилоти саломатӣ, мисли бехобӣ ё ихтиёрӣ набудани пешоб.

Илова бар ин, гипноз дар мушкилоти ҳаррӯзаи сабук низ истифода мешавад. Масалан, онро барои рушди малакаҳои шахсӣ ва муоширатӣ (монанди қотеъият), паст кардани сатҳи стресс ва истироҳат, бартараф кардани тарси саҳна, кам кардани вазн ё бас кардани сигоркашӣ истифода мебаранд.

Дар дини Ислом истифодаи гипноз бо мақсадҳои ғайришаръӣ, мисли фолбинӣ, сеҳр, фиребгарӣ ё амалҳое, ки ба шариат мухолифанд, манъ аст.

«(Эй Муҳаммад!) бигӯ: "Ҳеҷ касе дар осмонҳо ва замин ғайбро намедонад. Танҳо Аллоҳ ғайбро медонад"» (Сураи Намл, ояти 65).

Дар ҳадисе, ки аз Абдуллоҳ ибни Аббос (Аллоҳ аз ӯ розӣ бод) ривоят шудааст, Расули Худо (саллаллоҳу алайҳи васаллам) фармудаанд: «Агар чизе хоҳӣ, аз Аллоҳ бихоҳ! Агар ёрӣ хоҳӣ, аз Аллоҳ ёрӣ бихоҳ!» (Тирмизӣ).

Ҳамчунин дар ҳадисе, ки аз Абӯ Саид ал-Худрӣ (Аллоҳ аз ӯ розӣ бод) ривоят шудааст, омадааст: «На ба худ ва на ба дигарон зарар расондан ҷоиз нест» (Ибн Можа).

Бо вуҷуди ин, бояд дар хотир дошт, ки гипнозе, ки аз ҷониби духтури касбӣ истифода мешавад, метавонад барои одамон фоидаовар бошад, аммо гипнози афроди фиребгар метавонад ба ҷиноят мусоидат кунад.

Ҳасан АМАНҚУЛ,

Рӯзномаи «Мунара», №9, соли 2023