Вақти намозСуғурта – ин як навъи хизматрасонӣ аст, ки барои кам кардани зарари молиявӣ ё ҷуброни зиёни расида имконият медиҳад. Барои ҷуброни зарар дар ҳолати суғуртавӣ, байни шахси суғурташаванда ва ширкате, ки хизматрасонии суғуртаро анҷом медиҳад, шартнома баста мешавад.
Барои хизматрасонии суғурта, шахси суғурташаванда маблағи муайян месупорад. Ҳаҷми ин пардохт бо назардошти эҳтимоли зарар аз хавфу хатарҳо ҳисоб карда мешавад. Дар ҷаҳон ду навъи низоми суғурта вуҷуд дорад: тиҷоратӣ (анъанавӣ) ва исломӣ. Дар асл, низоми анъанавии суғурта ба принсипҳои дини мо мувофиқат намекунад. Зеро дар он фоиз (риба), муомилаи номаълум, фиреб, қимор ва "бозӣ бо тақдир" чун амалҳои мухолифи шариат ҳастанд. Масалан, шумо барои суғуртаи мошинатон як сол 20 ҳазор танга месупоред. Агар дар ин муддат ба мошинатон зарар расад, аз ширкат 200 ҳазор танга ҷуброн мегиред. Ин фарқи зиёд ҳамчун фоиз ҳисобида мешавад.
"Бозӣ бо тақдир" маънои онро дорад, ки ширкати суғурта аз ҳисси тарси одамон истифода бурда, барои чизе, ки номаълум аст, пул мегирад. Аммо дар як сол чӣ мешавад, ғайр аз Аллоҳ ҳеҷ кас намедонад. Ин ба монанди қуръакашӣ ё қимор аст.
Дар муомилаи номаълум, шахс намедонад, ки барои пули сарфкардааш чӣ мегирад. Масалан, 50 нафар барои суғуртаи мошинашон ба ширкат 20 ҳазор тангаӣ месупоранд ва дар ширкат 1 миллион танга ҷамъ мешавад. Дар як сол шояд танҳо 2-3 мошин ба садама дучор шавад ва онҳо ҷуброни худро мегиранд. Аммо 47 нафари боқимонда намедонанд, ки барои чӣ пул супориданд. Ин маблағ ба онҳо баргардонда намешавад.
Аллоҳ Таъоло фармудааст: «Эй мӯъминон! Молҳои якдигарро ба роҳи ботил махӯред» (Сураи «Нисо», ояти 29) ва «Эй мӯъминон! Албатта, хамр (нӯшокиҳои спиртӣ), қимор, бутҳо ва тирҳои фолгирӣ палиданд, аз корҳои шайтонӣ ҳастанд. Аз онҳо дурӣ ҷӯед, шояд наҷот ёбед» (Сураи «Моида», ояти 90).
Шахсе, ки аз Аллоҳ метарсад, бояд дар ҳолати гирифтани маблағ аз ширкати суғурта, танҳо маблағи худи пардохткардаи худро истифода барад ва боқимондаро барои корҳои хайр, мисли сохтмони роҳ ё пул, сарф кунад. Аммо истифодаи суғуртаи ҳатмӣ барои мусалмон зарурат ҳисобида мешавад.
Низоми суғуртаи исломӣ ба манфиати тиҷоратӣ нигаронида нашудааст. Он ҳамчун як навъи хайр ҳисобида мешавад. Масалан, агар шумо мошин дошта бошед, соле як маротиба 20 ҳазор танга ҳамчун ҳаққи суғурта месупоред. Агар ба мошин зарар расад, ширкат маблағи лозимаро ҷуброн мекунад. Пули боқимонда дар фонди умумӣ дар охири сол ба саҳмдорон баргардонда мешавад. Ширкат танҳо барои нигоҳдорӣ ва ҳисоббаробаркунӣ ҳаққи хизмат мегирад. Ширкати суғурта соҳиби фонд нест, балки ҳамчун ташкилкунанда амал мекунад.
Дар Қуръони Карим омадааст: «Ба корҳои нек ва тақво ёрӣ диҳед. Ба гуноҳ ва душманӣ ёрӣ надиҳед. Аз Аллоҳ битарсед! Бешубҳа, азоби Аллоҳ сахт аст» (Сураи «Моида», ояти 2).
Пайғамбарамон (бар ӯ салавоту саломи Аллоҳ бод) фармудаанд: «Мусалмонон дар меҳрубонӣ, ҳамдардӣ ва муносибат ба якдигар мисли як ҷисм ҳастанд. Агар як узви он дард кунад, дигар аъзои он шабзиндадорӣ ва таб мекунанд» (Муслим).
Ҳасан АМАНҚУЛ
Рӯзномаи «Мунара», № 30, соли 2020
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.