Оё зане, ки ҳайз ё нифос дорад, метавонад Қуръон бихонад?

Ба ақидаи мазҳабҳои ҳанафӣ, шофеӣ ва ҳанбалӣ, ҳамон тавре ки шахси ҷунуб наметавонад Қуръон бихонад, зане, ки ҳайз ё нифос дорад низ наметавонад Қуръон бихонад. Зеро Паёмбари Акрам (с.а.с.) фармудаанд: “Зане, ки ҳайз дорад ва шахси ҷунуб наметавонад аз Қуръон чизе бихонад.” (Тирмизӣ, Таҳорат, 98 [131]; Ибни Можа, Таҳорат, 105 [595-596]). Ҳазрати Алӣ низ гуфтааст: “Ҳеч чиз Паёмбарро аз хондани Қуръон бознамедошт, магар ҳолати ҷунубӣ.” (Абу Довуд, Таҳорат, 88 [229]; Насоӣ, Таҳорат, 171 [266]; Ибни Можа, Таҳорат, 105 [594]). Дар ривояти дигаре, ки бо лафзи дигар омадааст, Ҳазрати Алӣ гуфтааст: “Паёмбар то вақте ки ҷунуб намешуд, ба мо Қуръон мехонд.” (Тирмизӣ, Таҳорат, 111 [146]).

Илова бар ин назари умумӣ, дар дохили ин се мазҳаб баъзе иҷтиҳодоти муфассал низ вуҷуд доранд. Ҳанафиҳо ва шофеӣҳо иҷозат медиҳанд, ки оятҳое, ки маънои дуо доранд, бо нияти дуо ва зикр дар ҳолати ҳайз, нифос ё ҷунубӣ хонда шаванд; шофеӣҳо мегӯянд, ки мумкин аст бе ҳаракат додани забон ва талаффуз, танҳо бо нигоҳ кардан ба саҳифаи Қуръон ва дар дил ё фикр хонда шавад; ҳанбалиҳо бошад, иҷозат медиҳанд, ки зикрҳое мисли басмала ва ҳамдала бе нияти қироати Қуръон хонда шаванд. (Сарахсӣ, ал-Мабсут, 3/152; Ибн Қудама, ал-Муғнӣ, 1/106; Ширбини, Муғни-л-муҳтоҷ, 1/290)

Дар мазҳаби малики бошад, ду назар вуҷуд дорад. (Ибну-л-Ҷаллаб, ат-тафриъ, 1/39; Қарофӣ, аз-Заҳира, 1/379) Баъзе аз маликиҳои баъдӣ аз ин ду назар онеро интихоб кардаанд, ки зане, ки ҳайз дорад, метавонад бо мақсади таълим ва омӯзиш ба Қуръон даст расонад ва онро бихонад. (Дасуқӣ, Ҳошия, 1/174; Азҳарӣ, Ҷавоҳир, 1/32)

Имрӯз, барои он ки таълими Қуръон бидуни таваққуф идома ёбад, мумкин аст ба ин назарияи мазҳаби малики амал кард. Бо ин вуҷуд, бо дарназардошти роҳу усулҳои гуногуни таълими Қуръон, заноне, ки дар ҳолати ҳайз ё нифос ҳастанд, метавонанд бо гӯш додан ба қироати дигарон ё шунидани сабтҳо, машқи шунавоӣ кунанд ва таваҷҷуҳи бештар ба ислоҳи ҳарфҳо тавассути тақсим кардани оятҳо ба калимаҳо намоянд. Ин усул метавонад аз нигоҳи дурӣ аз ихтилоф, эҳтиёткортар бошад.

Сарчашма: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu