Аллоҳ Таоло дар Қуръон мефармояд:
«Санаулы күндерде (парыз намаздан кейін тәкбір, тахлил айтып) Алланы еске алыңдар» [1] , - гуфтааст.
Пайғамбари гиромқадрамон (бар ӯ салавоту салом бошад) фармудаанд:
«Аллоҳ Таоло назди Худ дар ин даҳ рӯз амали некро аз ҳама беҳтару дӯстдоштатар медонад. Пас, дар ин рӯзҳо тасбеҳ (субҳаналлоҳ), таҳмид (алҳамду лиллаҳ), таҳлил (ла илаҳа иллаллоҳ), такбир (аллоҳу акбар)-ро зиёд кунед», – гуфтааст [2] .
Уламоён дар воҷиб будани такбири ташриқ иттифоқ кардаанд (иҷмоъ).
Тибқи шариат, дар рӯзҳои ташриқ баъди ҳар намози фарз як бор такбири ташриқ гуфтан воҷиб аст. Такбирро ҳамонҳое, ки ба имом иқтидо мекунанд, низ мегӯянд. Занҳо ҳангоми такбир овози худро баланд намекунанд. Агар бештар аз як бор такбир гӯянд, ҷоиз аст. Ҳангоми қазои намозҳои гузашта ё қазо кардани намоз дар рӯзҳои ташриқ ва баъдан қазояшро хондан, такбири ташриқ гуфта намешавад.
Рӯзҳое, ки такбири ташриқ гуфта мешавад, панҷ рӯз аст: рӯзи арафа, се рӯзи иди қурбон ва як рӯзи баъдаш. Имсол ин рӯзҳо ба 5, 6, 7, 8, 9 июн мувофиқ меоянд. Яъне, аз субҳи рӯзи 5 июн баъди ду ракъат фарз хондан ва салом додан, такбир гуфтанро оғоз мекунем ва то намози асри рӯзи 9 июн идома медиҳем. Дар ин муддат, баъди ҳар намози фарз, яъне дар 23 намоз такбири ташриқ гуфта мешавад.
Лафзи такбири ташриқ чунин аст: Аллаһу акбар, Аллаһу акбар! Лә илааһа иллаллаһу, уаллаһу акбар! Аллаһу акбар, уә лиллаһил хамд!
Ҳодисаи такбири ташриқ чунин аст: «Вақте Иброҳим (а) мехост писараш Исмоилро қурбон кунад ва кордро ба гарданаш гузошт, корд набурид. Аллоҳ ба Ҷабраил амр кард, ки гӯсфандеро барои фидия биёрад. Ҷабраил аз тарси он ки Иброҳим писарашро қурбон мекунад, гуфт: «Аллаһу акбар, Аллаһу акбар». Иброҳим шунида, гуфт: «Лә илааһа иллаллаһу, уаллаһу акбар». Исмоил, ки фаҳмид ба ҷояш қурбонӣ дода шуд, гуфт: «Аллаһу акбар, уә лиллаһил хамд» [3] .
Ҳасан АМАНҚУЛ
Сардори шуъбаи маорифи динии Кумитаи исломии Тоҷикистон
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.