Вақти намозБарои забҳи қурбонӣ вақти муайян муқаррар шудааст. Қурбониро наметавон пеш аз ин вақт ё баъд аз он забҳ кард. Агар қурбонӣ пеш аз вақти муайян забҳ шавад, он мисли гӯшти оддӣ барои аҳли хонадон ҳисобида мешавад ва қурбонӣ намешавад. Агар баъд аз вақти муайян забҳ шавад, гӯшти он бояд садақа дода шавад ва худи шахс аз он намехӯрад[1].
Пайғамбари Худо (ба ӯ салавоту саломи Худо бод) фармудаанд:
إن أول ما نبدأ به في يومنا هذا أن نصلي ثم نرجع فننحر من فعله فقد أصاب سنَّتنا ومن ذبح قبل فإنما هو لحم قدَّمه لأهله ليس من النُّسُك في شيء
«Дар ин рӯз аввалин коре, ки мекунем, намоз хондан аст. Баъд бармегардем ва қурбонӣ мекунем. Ҳар касе чунин кунад, суннати моро иҷро кардааст. Аммо ҳар кас пеш аз ин вақт ҳайвонро забҳ кунад, танҳо гӯштро барои аҳли хонадон додааст ва ин ибодат ҳисоб намешавад», — фармуданд[2].
Вақти қурбонӣ дар ҷойҳое, ки намози ид хонда мешавад, баъд аз намози ид оғоз мешавад. Дар деҳаҳое, ки намози ид хонда намешавад, аз тулӯи офтоб сар шуда, то ғуруби рӯзи сеюми ид идома меёбад.
Агар шахсе, ки дар шаҳр зиндагӣ мекунад, қурбониашро ба деҳае, ки намози ид хонда намешавад, фиристад ва он ҷо баъд аз тулӯи офтоб забҳ шавад, дуруст аст. Зеро макони забҳи қурбонӣ ба ҳисоб гирифта мешавад, на макони иқомати соҳиби қурбонӣ.
Агар бинобар сабабҳои узрнок, мисли сардиҳои шадид, обхезӣ, барфи ғафс ва дигар монеаҳо намози ид хонда нашавад, қурбонӣ баъд аз гузаштани вақти тахминии намози ид, яъне тақрибан як соат пас аз баромадани офтоб, забҳ карда мешавад.
Агар мардум як рӯзро рӯзи ид ҳисобанд ва намози ид хонанду қурбонӣ кунанд, баъдан маълум шавад, ки он рӯз арафа будааст, ҳам намоз ва ҳам қурбонӣ дуруст ҳисобида мешавад[3]. Аммо агар пешакӣ маълум бошад, ки рӯзи ид нарасидааст ва қурбонӣ карда шавад, он танҳо садақа мешавад. Маросими «шектӣ», ки дар анъанаи қазоқон роиҷ аст, ба ҳамин монанд аст.
Қурбониро ҳам рӯзона ва ҳам шабона забҳ кардан мумкин аст, вале шабона қурбонӣ кардан макруҳ дониста шудааст[4]. Ҳамчунин, беҳтар аст, ки қурбонӣ дар рӯзи аввали ид забҳ карда шавад[5].
Шуъбаи шариат ва фатвои Кумитаи исломии Тоҷикистон
[1] Ал-муфассал фи ал-фикҳ ал-ҳанафӣ, 216.
[2] Бухорӣ, Муслим, Абу Довуд, Тирмизӣ ривоят кардаанд.
[3] Раддулмухтор, 6/319.
[4] Фатҳу боб ал-ғиноя, 3/76.
[5] Китоб ал-ихтиёр, 4/260.
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.