Вақти намозСадақаи фитр, ки дар миёни мардум бо номи фитра маъруф аст (садақаи фитр); ҳамчун шукргузорӣ барои инсон офарида шудан ва ба иди Рамазон расидан, бар ҳар мусалмоне, ки аз нигоҳи динӣ доро (бой) аст ва охири моҳи Рамазонро дарёфтааст, вожиб аст, ки ба ашхоси муайян ин садақаро диҳад. (Навнавӣ, ал-Маҷмӯъ, 6/103-105) Вожиб будани он бо суннат собит шудааст. (Бухорӣ, Закот, 70-78 [1503-1512]; Муслим, Закот, 12-21 [984-985])
Шахс вазифадор аст, ки фитраи худро ва фарзандони хурдсолашро пардохт намояд. Паёмбари Худо (с.а.в.) изҳор доштааст, ки фитра барои ҳар як мусалмон, хоҳ ғулом ё озод, хурд ё калон, зан ё мард, воҷиб аст. (Бухорӣ, Закот, 70; [1503; Абу Довуд, Закот, 20 [1619])
Вақти воҷиб шудани садақаи фитр рӯзи аввали иди Рамазон аст, аммо пеш аз ид низ додан мумкин аст. Ҳатто ин амали беҳтар аст. Чунончи, додани он пеш аз намози ид мустаҳаб дониста шудааст. Бо вуҷуди ин, дар рӯзи ид ё баъд аз он низ додан мумкин аст. Аммо ба таъхир гузоштани он баъд аз ид макруҳ аст.
Дар мазҳаби Шофеӣ бошад, агар фитра бе узри шаръӣ баъд аз ғуруби офтоби рӯзи аввали ид дода шавад, ҳаром аст. Додани фитра дар рӯзҳои аввали моҳи Рамазон низ ҷоиз аст. (Навнавӣ, ал-Маҷмӯъ, 6/128)
Мақсади фитра ин аст, ки як фақир тибқи сатҳи зиндагии ҷомеае, ки дар он зиндагӣ мекунад, як рӯзи худро бо ғизо таъмин намуда, дар шодии ид саҳмгузор бошад.
Имрӯзҳо барои муайян кардани миқдори садақаи фитр, беҳтар аст, ки миқдоре муайян карда шавад, ки ниёзи якрӯзаи ғизои шахсро таъмин кунад. Ба ашхосе, ки аз нигоҳи динӣ бой ҳисобида мешаванд, ба усул (падар, модар, бобо ва бибӣ), фуруъ (фарзандон ва наберагон) ва ҳамсар садақаи фитр дода намешавад. Фитраро метавон ба як фақир ё ба якчанд фақир тақсим кард. (Касонӣ, Бадоъи, 2/75) Аммо беҳтар аст, ки миқдори дода шуда ба як шахс аз як фитра камтар набошад.
Сарчашма: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.