Шахсе, ки ҷарроҳии колостомия (баровардани рӯдаи ғафс ба девори пеши шикам) гузаронидааст, дар масъалаи таҳорат чӣ гуна…

Дар бемории колостомия, наҷосат ба тариқи ғайриихтиёрӣ ба халтае, ки мустақиман ба девори шикам часпонида шудааст, холӣ мешавад. Бемороне, ки дар чунин ҳолат қарор доранд, ҳамчун соҳиби узр ҳисобида мешаванд ва метавонанд аз осонгириҳое, ки барои соҳибони узр дар ибодатҳо пешбинӣ шудааст, истифода баранд. Дар дигар вазифаҳои динӣ, ғайр аз таҳорат, онҳо мисли дигарон амал мекунанд.

Бар асоси мазҳаби ҳанафӣ, соҳиби узр барои ҳар вақти намоз таҳорат мегирад. Зеро Паёмбари Акрам (с.а.с.) ба як зани соҳиби узр чунин амал карданро тавсия додааст. (Бухорӣ, Вудӯ’, 63 [228]) Соҳиби узр, то вақте ки ғайр аз узраш ҳолати дигаре, ки таҳоратро мешиканад, рух надиҳад, бо таҳорате, ки дар вақти намоз гирифтааст, метавонад ҳар қадар намози фарз, воҷиб, суннат, қазо, ҷумъа ва ид бихонад, Каъбаро тавоф кунад ва ба Мусҳаф даст расонад. (Марғинонӣ, ал-Ҳидоя, 1/34) Аммо таҳорати соҳиби узр бо баромадани вақти намоз мешиканад. Аз ин рӯ, дар вақти нави намоз бояд дубора таҳорат гирад.

Таҳорати соҳиби узр ғайр аз ҳолати узр, бо дигар чизҳое, ки таҳоратро мешикананд, мешиканад. (Касонӣ, Бадоъи, 1/28) Масалан, шахсе, ки пешобашро нигоҳ дошта наметавонад ва бинобар ин соҳиби узр ҳисобида мешавад, агар бинӣ хунашояд ё бод диҳад, таҳораташ мешиканад.

Бар асоси мазҳаби шофеӣ, соҳиби узр бояд барои ҳар намози фарз, ки дар як вақти намоз мехонад, таҳорат гирад. Зеро таҳораташ бо анҷоми намоз ба поён мерасад. Бо ин таҳорат метавонад ҳар қадар намози нафл бихонад. (Ширбинӣ, Муғни-л-муҳтоҷ, 1/282)

Бар асоси мазҳаби молики, таҳорати соҳиби узр бо даромадан ё баромадани вақт не, балки бо рух додани чизи дигаре, ки таҳоратро мешиканад, мешиканад. (Ибни Рушд, Бидояти-л-муҷтаҳид, 1/41; Десуқӣ, Ҳошия, 1/114-118) Агар ҳолати узр дар шахс ба дараҷае бошад, ки ӯро ба сахтии ҷиддӣ дучор кунад ва дар гирифтани таҳорат душвории зиёд ба вуҷуд орад, мумкин аст бо ин назари мазҳаби молики амал шавад.

Дар ин маврид бояд илова кард, ки хуни олуда, чирк, пешоб, наҷосат ва дигар моддаҳои нопок, ки аз ҷойи узр берун омада, ба либоси соҳиби узр мерасанд, барои намоз монеъ нестанд. Миқдори кам ё зиёди наҷосат ҳукмро тағйир намедиҳад. Зеро идомаи ҳолати узр имкон намедиҳад, ки аз ин чизҳо парҳез карда шавад. Аммо агар ин моддаҳои нопок дигарбора ба либос ё ҷома нарасанд, бояд шуста шаванд. (Ибни Обидин, Раддул-муҳтор, 1/306-307)

Сарчашма: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu