ЧАРО АВВАЛ БА МОДАР НЕКӮӢ КАРДАН ЛОЗИМ АСТ?

Дини Ислом эҳтироми падару модарро фармудааст. Дар ин бора Аллоҳ Таоло дар Қуръон мефармояд:

«Мо ба инсон супориш кардем, ки ба падару модараш некӣ кунад. Модараш ӯро бо машаққат (моҳҳо) бордор шуд ва бо машаққат таваллуд кард. Давраи ҳомиладорӣ ва ширдиҳӣ (камаш) сӣ моҳро ташкил медиҳад», – гуфта шудааст («Аҳқоф» сура, ояти 15).

Дар ин оят сабаби авло донистани некӣ ба модар равшан баён шудааст. Яъне модар нӯҳ моҳ фарзандашро дар шикамаш мегирад, бо машаққат таваллуд мекунад ва то кӯдак ба ғизо одат кунад, шир медиҳад. Албатта, ин ҳама корҳо осон нестанд. Бо вуҷуди ин, модар бо меҳрубонӣ, сабр ва ҷасорати худ ҳамаи инро ба таври зебо анҷом медиҳад.

Пайғамбари мо (ба ӯ салавоту саломҳои Аллоҳ бошад) дар ҳадисҳояш ба эҳтироми махсуси модар таъкид кардааст. Рӯзе шахсе назди Расули Худо омада пурсид: «Ба кӣ некӣ кунам?» – гуфт. Ӯ фармуд: «Ба модарат некӣ кун». Бори дуюм ҳам пурсид, боз гуфт: «Ба модарат». Бори сеюм ҳам гуфт: «Ба модарат». Танҳо бори чорум фармуд: «Ба падарат» (Бухорӣ, Муслим).

Чаро аввал модар ва баъд падар гуфта шуд? Олиму донишмандони мо чунин мефаҳмонанд: «Дар раванди ба дунё омадани фарзанд ва парваришу таъмини ӯ, саҳми модар назар ба падар бештар аст. Гарчанде падару модар ҳарду сабаби пайдоиши фарзанд бошанд, падар инро он қадар эҳсос намекунад. Аммо модар нӯҳ моҳ кӯдакро дар шикамаш мегирад, аз сабаби ҳомиладорӣ заиф мешавад, дилбеҳузурӣ ва чарх задани сарро эҳсос мекунад. Ҳамзамон бо бордорӣ, кӯдакро бо ҷисми худ ғизо медиҳад ва душвориҳои зиёдеро паси сар мекунад. Таваллуди фарзанд низ барои модарон як имтиҳони бузург аст. Омода будан ба таваллуд, ки ҳатто ҷони худро ба хатар мегузорад, дар ҳамин лаҳза маълум мешавад. Баъд аз таваллуд, падар асосан бо таъмини ризқ машғул мешавад, аммо модар вазифаҳои вазнинтар, аз ҷумла шир додан, ғизо додан, шустан, тасаллӣ додан ҳангоми гиря, шабҳо бедор мондан ва дигар машаққатҳоро ба дӯш мегирад. Аз ҳамин сабаб, Пайғамбари мо (ба ӯ салавоту саломҳои Аллоҳ бошад) модаронро болотар дониста, се маротиба «Ба модарат некӣ кун» гуфта, танҳо бори чорум «Ба падарат некӣ кун» фармудааст». Аз ин рӯ, дини Ислом эҳтироми модаронро дар сатҳи баланд фармудааст.

Ҳасан АМАНҚӮЛ,

«Мунара» рӯзнома, №5, соли 2023