Вақти намозВақт — ҳаёти мост, неъмати бузурге, ки Худованд ба инсон ато кардааст, амонате, ки дар рӯзи Қиёмат пурсида мешавад ва арзишмандтарин чизест, ки дар ихтиёри мост. Яке аз неъматҳои зиёди Парвардигор барои бандагонаш аст. Вақтро на қарз гирифтан мумкин аст, на додан, на тӯҳфа кардан ва на мерос мондан. Вақт бе иҷозати мо меояд ва меравад. Агар инсон мол, мансаб, саломатӣ ё чизҳои дигарро аз даст диҳад, шояд бозпас гирад, аммо вақти гузашта ҳеҷ гоҳ барнамегардад.
Худованд дар Қуръони Карим дар чандин маврид ба вақт қасам мехӯрад. Сураи «Аср» бо қасам ба вақт оғоз мешавад ва инчунин оятҳое ҳастанд, ки ба рӯз, шаб, саҳар, субҳ ва дигар лаҳзаҳои вақт қасам мехӯранд. Худованд ба ҳар чизе қасам хӯрад, пас он чӣ баъд аз он меояд, аҳамияти бузург дорад.
Бепарвоӣ нисбат ба вақте, ки Худованд ба он таваҷҷуҳ додааст, нишонаи ғафлат аст.
Аз ин рӯ, шахси оқил қадри вақташро медонад. Мефаҳмад, ки барои чӣ ба ин дунё омадааст ва ба куҷо меравад. Чунки банда дар рӯзи Қиёмат то напурсанд, ки вақташро чӣ гуна гузаронд, аз ҷояш намеҷунбад.
Пайғамбар (бар ӯ салавоту салом бошад) фармудаанд: «Дар рӯзи Қиёмат банда то аз чор чиз напурсанд, аз ҷояш намеҷунбад: чӣ гуна умрашро гузаронд, ҷавонияшро дар чӣ ва чӣ гуна сипарӣ кард, молашро аз куҷо ёфт ва дар куҷо сарф кард ва дониши худро чӣ гуна истифода бурд».
Тибқи ин ҳадис, инсон аз ҳар лаҳзаи умраш ва махсусан аз ҷавонияш пурсида мешавад.
Вақт се хусусияти муҳим дорад:
Аввал — вақти гузашта дигар барнамегардад.
Дуюм — барои вақте, ки гузарондем, ҳисоб медиҳем.
Сеюм — вақтро на фурӯхтан мумкин аст, на харидан.
Аз ин рӯ, вазифаҳои вобаста ба вақт чунинанд:
Вақтро беҳуда нагузарондан ва онро бо корҳои судманд сипарӣ кардан;
Донистан, ки ҳарчанд умр дароз бошад, рӯзе аз ин дунё хоҳӣ рафт;
Барои дунёат мисли он ки абадан зинда мемонӣ, кӯшиш кун;
Барои охиратат мисли он ки фардо мемирӣ, амал кун;
Пас аз марг чизе аз худ боқӣ гузор, ки ба ту фоида расонад.
Ибни Масъуд (рози Худо бар ӯ бод) гуфтааст: «Ман ҳеҷ гоҳ мисли он рӯзе, ки умрам кӯтоҳ шуд ва бе аъмоли нек сипарӣ гашт, афсӯс нахӯрдаам». Пас, бояд ҳар лаҳзаи умрамонро ғанимат донем, бахусус ҷавониро бо аъмоле сипарӣ кунем, ки Худо аз он розӣ бошад. Дар як оят, ки сифати мӯъминонро тавсиф мекунад, омадааст:
«Онҳо аз корҳои беҳуда ва бефоида дурӣ меҷӯянд» , — гуфта шудааст (сураи «Мӯъминун», ояти 3).
Ин тавр, фаҳмида мешавад, ки мусалмонон вақти худро беҳуда намегузаронанд.
Хулоса, Худованд ба ҳар чизе қасам хӯрад, пас он чӣ баъд аз он меояд, аҳамияти бузург дорад. Вақт — ҳаёти инсон аст. Имоми Шофеъӣ гуфтааст: «Вақт мисли шамшери тез аст, агар ту онро набурӣ, он туро мебурад». Касе, ки қадри вақташро надонад, ба гузашти умраш аҳамият намедиҳад. Аз ин рӯ, шахси оқил бо дарки аҳамияти вақт, бояд худро бо корҳои судманд барои дунё ва охираташ машғул кунад. Худованд ба мо тавфиқ диҳад, ки ҳар лаҳзаро қадр кунем ва онро беҳуда нагузаронем, балки бо аъмоле сипарӣ кунем, ки ба дунё ва охирати мо фоида расонад!
Медет ҚУРМАШУЛӢ
Маҷаллаи «Имон», №12, соли 2024
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.