Вақти намозКремация (аз лотинӣ cremare — «сӯзондан») усули сӯзондани ҷасади фавтидагон аст. Ин амал бори аввал дар давраи неолити дер ва асри биринҷӣ (асрҳои III-II пеш аз милод) пайдо шудааст. Юнониёни қадим ва румиён ин усулро васеъ истифода мебурданд. Дар Ҷопон, Ҳиндустон ва дигар кишварҳои Осиёи Ҷанубу Шарқӣ кремация аз замонҳои қадим роиҷ аст. Крематсия бо расму оинҳои дафни буддоия пайвастагӣ дорад. Дар кишварҳои аврупоӣ калисо кремацияро ҳамчун анъанаи «кофирон» маҳкум кардааст.
Илова бар ин, аз нигоҳи насрония кремация ба таълимоти Китоби Муқаддас дар бораи «рӯйдодани қиёмат» ва «ҳаёти баъди марг» мухолиф аст.
Сӯзондани ҷасад дар Аврупо танҳо аз нимаи дуюми асри 19 дубора паҳн шуд. Крематорияҳои махсус сохта шуданд (аввалин бор соли 1876 дар Милан). Дар Аврупо хокистари крематсияшударо ё дафн мекунанд ё дар урнаҳои махсус нигоҳ медоранд.
Сӯзондани ҷасади фавтида дар танӯри махсус ва дафни хокистар, дар миёни бисёре аз халқҳои қадим, аз ҷумла славянҳо, ҳамчун «дафни бо оташ» маъруф буд. Тибқи қонунҳои ислом, ҷасади мусалмонро сӯзондан манъ аст. Ин амал муқаддасоти инсонро поймол мекунад. Дар Қуръон Худо инсонро бар дигар махлуқот афзал донистааст.
وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلا
«Мо фарзандони Одамро иззат додем ва онҳоро дар хушкӣ ва баҳр бурдем. Аз неъматҳои пок ризқ додем ва бар бисёре аз махлуқоти худ бартарӣ додем» [2].
Пайғамбар (саллаллоҳу алайҳи васаллам) низ огоҳ кардаанд, ки ҳеҷ ҷонваре набояд бо оташ азоб дода шавад. Дар ҳадиси дигар Пайғамбар (саллаллоҳу алайҳи васаллам) фармудаанд: «Шикастани устухони мурда мисли шикастани устухони зинда аст» [3]. Яъне инсон, новобаста аз зинда ё мурда буданаш, сазовори эҳтиром аст.
Намунаи дафн дар Қуръон дар қиссаи Ҳобил ва Қобил (Хабил ва Кабил) омадааст. Тибқи қонунҳои шариат, ҷасади фавтида бояд дафн карда шавад. Сӯзондани мурдагон мухолифи меъёрҳои дини мост.
Шуъбаи шариат ва фатвоҳои ДУМК
<p>[1] «Ҷаноза ва расми дафн», саҳ.114, Астана 2018</p>
<p>[2] Сураи «Исро», ояти 70</p>
<p>[3] Ривояти Ибн Можа</p>
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.