Вақти намозХабарҳои равшане, ки аз ҷониби Аллоҳ Таоло ба пайғамбарон мустақиман ё тавассути фаришта мерасанд, «ваҳй» ном доранд. Дар Қуръон зикр шудааст, ки Аллоҳ Таоло ба занбӯр, модари Мусо, шогирдони Исо, фариштагон, замин ва ҳафт осмон ваҳй фиристодааст.
Ҳамчунин, аз замони Одам (ба ӯ салом) то ҳамаи пайғамбарон (ба онҳо салом) ваҳй нозил шудааст. Дар Қуръон омадааст:
«Тавре ки ба Нӯҳ ва пайғамбарони баъди ӯ ваҳй фиристодем, ба ту низ (эй Муҳаммад) ваҳй фиристодем. Ҳамчунин ба Иброҳим, Исмоил, Исҳоқ, Яъқуб ва фарзандони ӯ, Исо, Айюб, Юнус, Ҳорун ва Сулаймон низ ваҳй фиристодем. Ба Довуд Забурро додем», – омадааст (Сураи Нисо, ояти 163).
Инчунин, дар Қуръон гуфта мешавад: «Мо ба ту ин Қуръонро ваҳй кардем, то беҳтарин қиссаро баён кунем» (Сураи Юсуф, ояти 3).
Тарзи ваҳй ва таъсири он ба мо номаълум аст. Ин ҳолати гуфтугӯи махфӣ байни Аллоҳ ва пайғамбар мебошад. Гоҳе ваҳй дар шакли хоби рост меомад, баъзан Ҷабраил фаришта ба сурати инсон ё ба сурати аслии худ омада, ваҳй мерасонд. Дар шаби Меъроҷ, Пайғамбари гиромӣ (бар ӯ салавот ва салом бод) тавассути парда бо Аллоҳ Таоло суҳбат кард ва намози панҷвақта ва ду ояти охири сураи «Бақара»-ро гирифт.
Аз модари мӯъминон Оиша (Аллоҳ аз ӯ розӣ бод) ривоят шудааст, ки Ҳорис ибни Ҳишом аз Расули Худо (бар ӯ салавот ва салом бод) пурсид: «Ваҳй ба шумо чӣ гуна меояд?» Паёмбар (бар ӯ салавот ва салом бод) посух доданд:
«Гоҳе ваҳй мисли садои занг меояд, ки барои ман хеле вазнин аст. Вақте ки гуфтаашро фаҳмидам, сабук мешавам. Баъзан фаришта ба сурати инсон омада, бо ман суҳбат мекунад ва ман гуфтаҳояшро мефаҳмам»
. Оиша (Аллоҳ аз ӯ розӣ бод) мегӯяд: «Рӯзи сард ба ӯ ваҳй нозил шуд ва вақте ваҳй тамом шуд, дидам, ки аз пешониаш арақи сард мешорид» (Тирмизӣ).
Дар ҳадисҳои саҳеҳ омадааст: «Вақте ба Пайғамбар (бар ӯ салавот ва салом бод) ваҳй нозил мешуд, сахт изтироб меёфт ва рӯяш сафед мешуд. Ҳамчунин, вақте ваҳй меомад, сари худро поён мекард ва саҳобаҳо низ сарҳояшонро поён мекарданд. Пас аз анҷоми ваҳй, сари худро боло мекард» (Муслим).
Таҳия: Ҳасан АМАНҚУЛ
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.