Вақтҳои макруҳ кадомҳоянд? Дар кадом вақтҳо намози қазо ва дар кадом вақтҳо намози нафл хонда намешавад?

Дар баъзе вақтҳо иҷрои баъзе ибодатҳо манъ шудааст. Ин вақтҳоро вақти караҳат меноманд. Аз Уқба ибни Омир ал-Ҷуҳанӣ чунин ривоят шудааст: “Расули Худо (с.а.в.) моро аз хондани намоз ё дафни мурдагонамон дар се вақт манъ кард: Аз тулӯи офтоб то баланд шудани он (як ё ду найза қад), аз вақте ки офтоб дар авҷи осмон қарор мегирад то майл карданаш ба ғарб ва аз зарду норанҷӣ шудани офтоб то ғуруби он.” (Муслим, Салоту-л-мусофирин, 293 [831]; ниг. Абу Довуд, Татаввуъ, 298 [1277]; Ҷаноиз, 55 [3192])

Дар вақти тулӯи офтоб ва вақте ки офтоб дар авҷи осмон аст, намоз хонда намешавад. Дар вақти караҳат пеш аз ғуруби офтоб, танҳо фарзи намози асри ҳамон рӯз хонда мешавад. Аммо бе узр ба таъхир андохтани намози аср то ин вақт макруҳ аст.

Оғоз ва анҷоми ин вақтҳо барои минтақаҳои мӯътадил чунин аст:

• Аз тулӯи офтоб то тақрибан 40-50 дақиқа баъд,

• Вақте ки офтоб дар авҷи осмон аст (тақрибан 10 дақиқа пеш аз фаро расидани вақти зуҳр то фаро расидани вақти зуҳр),

• Пеш аз ғуруби офтоб, аз вақте ки офтоб чашмро намезанад то ғуруби он (аз тақрибан 40-50 дақиқа пеш аз ғуруби офтоб то фаро расидани вақти намози шом) (Марғинонӣ, ал-Ҳидоя, 1/42)

Дар ин вақтҳои караҳат намози қазо, намози воҷиб мисли витр ва намози ҷаноза, ки қаблан омода шудааст, хонда намешавад. Аммо намози ҷаноза, ки дар ин вақт омода шудааст, хонда мешавад. Суҷдаи тиловат барои ояте, ки қаблан хонда шудааст, дар ин вақтҳо иҷозат нест. Аммо агар ояти суҷда дар вақти караҳат хонда шавад, иҷрои суҷдааш дар ҳамин вақт ҷоиз аст, гарчанде ба таъхир гузоштан авлотар аст.

Ғайр аз ин, дар вақтҳои зерин танҳо хондани намози нафл макруҳ аст:

• Ба истиснои суннати намози субҳ, пас аз фаро расидани вақти имсок то тулӯи офтоб,

• Пас аз хондани намози аср то ғуруби офтоб,

• Вақте ки вақти намози шом фаро мерасад, пеш аз хондани фарзи он,

• Рӯзи ҷумъа пас аз баромадани хатиб ба минбар (Марғинонӣ, ал-Ҳидоя, 1/42-43)

Аз Абу Саид ал-Худрӣ чунин ривоят шудааст: “Аз Расули Худо (с.а.в.) шунидам, ки мегуфт: Пас аз намози субҳ то баланд шудани офтоб намози дигаре нест. Пас аз намози аср то ғуруби офтоб намози дигаре нест.” (Бухорӣ, Мавоқиту-с-салот, 31 [586]; Муслим, Салоту-л-мусофирин, 288 [827])

Ба мазҳаби Шофеӣ бошад, танҳо хондани намози нафл дар вақти тулӯи офтоб, вақте ки офтоб дар авҷи осмон аст ва вақти ғуруби он макруҳ аст. Аммо дар ин вақтҳо хондани намозҳои фарз, намозҳои қазо, суннатҳои муаккада ва намозҳои сабабдор мисли таҳийяту-л-масҷид ҷоиз аст. Илова бар ин, пас аз намози аср то зарду норанҷӣ шудани офтоб ва ғуруби он хондани намози нафл танзиҳан макруҳ аст. (Навоӣ, Равза, 1/192)

Сарчашма: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu