AKİKA KESMENİN HÜKMÜ NEDİR?

Akika, Arapça'da "yeni doğan çocuğun saçı" anlamına gelir. Fıkıhtaki anlamı ise: "Yeni doğan bir çocuk için Allah'a şükür amacıyla kesilen kurban"dır.

Akika kurbanı ile ilgili olarak Allah Resulü'nün (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun) Hasan ve Hüseyin için birer koyun kestiğine dair rivayet gelmiştir[1]. Ayrıca, erkek çocuk için iki, kız çocuk için bir koyun kesileceğine dair hadisler de vardır[2]. Bu rivayetlere dayanarak akikanın hükmünün sünnet olduğunu söyleyen âlimler olmuştur.

Hanefi mezhebine göre akikanın hükmü mubah'tır (yani yapmak veya yapmamak kişinin kendi tercihine bırakılmıştır). Çünkü bu tür kurban İslam'ın ilk dönemlerinde vardı, daha sonra Kurban Bayramı kurbanı ile hükmü kaldırıldı. Bu konuda Âişe annemizden ve Ali'den (Allah onlardan razı olsun) gelen şu rivayet delil olarak gösterilir:

نسخت الأضحية كل دم كان قبلها

"Kurban Bayramı'ndaki kurban, kendisinden önceki bütün kurbanların hükmünü kaldırdı" [3] şeklindeki rivayetler buna delildir. Akika ve atira[4] gibi kurbanlar, Kurban Bayramı kurbanından önce uygulanıyordu. Ayrıca Allah Resulü'ne (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun) akika hakkında sorulduğunda şöyle buyurmuştur:

إن الله (تعالى) لا يحب العقوق من شاء فليعق عن الغلام شاتين و عن الجارية شاة

"Şüphesiz Allah Teâlâ, anne-babaya karşı gelmeyi veya akika kesmeyi sevmez. Dileyen, erkek çocuk için iki, kız çocuk için bir koyun kessin" [5] diye cevap vermiştir.

Bu hadis, akikanın sünnet olduğu görüşünü geçersiz kılar. Çünkü Peygamberimiz (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun), akikanın yapılmasını kişinin tercihine bırakmıştır. Bu da mubah olduğunu gösterir[6]. Bu görüşü İmam Tahavi ve İbn Abidin gibi âlimler de benimsemiştir[7].

Sonuç olarak, akika kurbanı kesmek mubahtır. İmkânı olan, kız çocuk için bir koyun, erkek çocuk için iki koyun kesebilir. Akika kurbanı, yedinci günden başlayarak buluğ çağına kadar kesilebilir. Akika kurbanının etinden kurbanı kesen kişi de yiyebilir veya topluca davet verip insanlara ikram edebilir.

Askar Darkhanbayev,

Almatı'daki "Ömer bin el-Hattab"

camiinin naib imamı

• [1] Ebû Dâvûd, 3/261-262.

• [2] Tirmizî 1516, Nesâî 4217.

• [3] Beyhakî, Sünenü'l-Kübrâ, 9/439. el-Hindî, Kenzü'l-Ummâl, 5/860. No:14564.

• [4] Cahiliye döneminde birinin devesi veya koyunu doğum yaparsa, ilk yavrusunu kesip kendisi yer ve başkalarına da ikram ederdi. Bu kesilen hayvana atira denirdi.

• [5] Ahmed, 2/182-194. Ebû Dâvûd, 3/262, No:2842. Nesâî, 7/162-163.

• [6] Kâsânî, Bedâi'u's-Sanâi', 6/298.

• [7] Tahâvî, Muhtasaru't-Tahâvî, 299. İbn Abidin, el-Ukûk ed-Dâriye, 2/212. ve Reddü'l-Muhtâr, 6/650.