VakitlerBalığ (ergenlik) yaşına ulaşmak, bir gencin belirli bir yaşa gelip toplum önünde kendi davranışlarından sorumlu olabilecek, toplumsal hayata katılabilecek duruma gelmesidir.
Erkek ve kız çocuklarının bedensel olarak gelişip, kemiklerinin güçlendiği, zihinsel ve manevi açıdan olgunlaştığı, kendi aklıyla karar verip hayatını sürdürebildiği, yaptığı iş ve işlediği suçlardan tamamen sorumlu olabildiği, yasal olarak evlenebilecek yaşa geldiği dönem "ergenlik yaşı" veya "ergenlik dönemi" olarak adlandırılır.
Kazakistan'da ve birçok ülkede ergenlik yaşı olarak 18 yaş kabul edilmiştir. Kanuna göre, ergenlik yaşına ulaşan kişi tam vatandaşlık haklarına sahip olur ve kendi davranışlarından sorumludur.
Şeriatta balığ yaşı, erkek ve kız çocuklarının cinsel olgunluğa erişmesiyle ilgilidir. Genellikle erkek çocuk sabah uyandığında ihtilam (istemsiz meni gelmesi) olursa, kız çocuk hayız (adet) görürse, o andan itibaren balığ yaşına ulaşmış (ergen olmuş) sayılırlar. Aslında kızlar 9 yaşından, erkekler ise 12 yaşından itibaren balığ yaşına girebilirler. Eğer bu yaşlarda hiçbir belirti görülmezse, çoğu âlimin görüşüne göre, 15 yaşından itibaren her ikisi de kendiliğinden balığ olmuş kabul edilir.
Sahabe Enes bin Malik (Allah ondan razı olsun) balığ çağına erişmesini şöyle anlatır: "İhtilam olduğum gecenin sabahında Allah Resulü'ne (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun) gidip durumu anlattım. O da bana: 'Artık kadınların arasına girme' diye buyurdu..." (Taberani).
Bu yaşa gelenler artık kendi başlarına karar verebilir, sözleşme yapabilir, verdikleri zararı veya cezayı üstlenmekle yükümlüdürler. Yetim çocuk da bu yaştan itibaren yetimlikten çıkar. Delikanlı bu yaşa geldiğinde güçsüz anne-babasına, kız kardeşlerine ve balığ olmamış erkek kardeşlerine bakmakla yükümlüdür.
Peygamberimiz (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun) bir hadisinde şöyle buyurmuştur: "Üç kişiden kalem kaldırılmıştır (yani bu üç kişi sorumlu tutulmaz): balığ çağına ulaşmamış çocuktan, aklı başına gelene kadar akıl hastasından, uyanana kadar uyuyandan" (Buhari). Yani çocuk için söylenen "kalem kaldırılmıştır" hükmü, balığ yaşına ulaşınca sona erer. Ayrıca balığ yaşına ulaşan çocuk için beş vakit namazı sürekli kılmak, Ramazan ayında tam oruç tutmak, maddi imkânı varsa zekât vermek ve hacca gitmek farzdır.
Kazakların "Olacak çocuk on beşinde 'büyüdüm' der, olmayacak çocuk otuzunda 'gencim' der" sözü de bunu anlatır.
Not: Kazakistan Cumhuriyeti "Evlilik ve Aile Hakkında" kanununa göre evlenecek erkek ve kadının tam rızası ve evlilik yaşına, yani 18 yaşına ulaşmış olması gerekir. Bu nedenle evlenip aile kurmak isteyenler bu şartları da dikkate almalıdır.
Hasan AMANKUL
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış ve editör tarafından gözden geçirilmiştir.