VakitlerSoru: Şeriata göre bir erkek, eşi ve çocuklarının geçimini sağlamak ve onların nafakasını temin etmekle yükümlüdür. Bu nafakaya hangi işler dahildir?
Cevap: Şeriata göre erkek, eşi ve çocuklarının gerekli nafakasını sağlamakla yükümlüdür. Hatta eşiyle boşanmış olsa bile, çocuk belirli bir yaşa gelene kadar babası onun nafakasını vermeye devam eder. Allah Teâlâ şöyle buyurur:
«Boşanmış kadınlarınızı gücünüz yettiğince kendi oturduğunuz yerde barındırın ve onlara zarar vermek için sıkıntı çıkarmayın. Eğer hamile iseler, doğum yapana kadar nafakalarını verin. Varlıklı olan, varlığından harcasın. Rızkı dar olan ise Allah’ın kendisine verdiğinden harcasın. Allah hiçbir nefse, kendisine verdiğinden fazlasını yüklemez. Allah zorluktan sonra kolaylık verir.» [1]
Veda Haccı’nda Allah Resûlü (ona Allah’ın salât ve selamı olsun) şöyle buyurmuştur:
«Kadınlar hakkında Allah’tan korkun! Onların yiyecek ve giyeceklerini güzelce verin.» [2]
Âişe Annemiz’in (Allah ondan razı olsun) rivayet ettiği bir hadiste: "Hind bint Utbe, Peygamberimize (ona Allah’ın salât ve selamı olsun) gelerek: ‘Ey Allah’ın Resûlü! Ebû Süfyan çok cimri bir adam. Bana da, çocuklarına da yetecek kadar nafaka vermiyor. Onun malından gizlice alsam günah olur mu?’ diye sordu. Allah Resûlü (ona Allah’ın salât ve selamı olsun): ‘Kendine ve çocuklarına yetecek kadarını alabilirsin’ diye cevap verdi." [3] İşte bu ayet ve hadisler, erkeğin ailesine nafaka vermesinin vacip olduğunu gösterir.
Bir erkeğin, ister Müslüman ister gayrimüslim, ister fakir ister zengin olsun, eşine nafaka vermesi vaciptir. Vacip olan nafaka; yiyecek, giyecek ve barınmadır [4].
1) Yiyecek, içecek ve gıdanın miktarı ile kalitesi, kocanın maddi durumuna göre belirlenir.
2) Giysi, baştan ayağa bir dönemde giyilecek şekilde olmalıdır. Hanefi ve Şafii mezheplerine göre, eşe 6 ayda bir, çocuklara ise 4 ayda bir yeni giysi alınır.
3) Barınma yeri, kocanın maddi durumuna göre belirlenir. Ayrıca ev, gerekli eşyalarla tam donanımlı olmalıdır. Yaşam için gerekli her şey evde bulunmalıdır.
Erkek çalışmaya gücü yetiyorsa, çalışıp çocuklarının geçimini sağlamak zorundadır. Eğer bundan kaçınırsa, çalışmaya zorlanır. Eğer çocuğun babası yoksa veya baba çalışamayacak durumda ise, çocuğun geçimi babanın yerine geçen yakınlarına yüklenir [5].
Oğlan çocuğu buluğ çağına gelene kadar, yanında kalan kız çocuğu hangi yaşta olursa olsun, çalışamayacak durumda olan engelli erkek çocuk büyük de olsa, babası onları nafaka ile geçindirmek zorundadır.
Şeriat ve Fetva Bölümü
[1] Talak Suresi, 6-7. ayetler.
[2] Müslim rivayet etmiştir.
[3] Buhari ve Müslim rivayet etmiştir.
[4] "El-Fetava’t-Tatarhaniyye fi’l-Fıkh el-Hanefi", 3/242
[5] "El-Fetava el-Hindiyye", 1/580-583
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış ve editör tarafından gözden geçirilmiştir.