Bir Müslümana beddua (lanet) etmek caiz midir?

Lanet uzaklaştırmak, kovmak anlamına gelir. Eğer lanet Allah tarafından söylenirse, bu O'nun rahmetinden uzaklaştırılmak ve kovulmak demektir; kul tarafından söylenirse, hakaret ve kötü dilek anlamına gelir [1]. İbn Hacer şöyle der: "Lanet, Allah Teâlâ'nın rahmetinden uzaklaştıran kötü bir dilektir" [2].

Peygamberimiz (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun) beddua etmeyi kötü bir huy olarak nitelendirmiş ve gerçek bir mümine yakışmadığını, bundan uzak durulması gerektiğini tavsiye etmiştir. Ebu Derda'dan rivayet edilen bir hadiste Peygamberimiz (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun) şöyle buyurur:

"Kul birine lanet ettiğinde, bu lanet göğe yükselir. O anda gök kapıları kapanır. Sonra yere iner, ama yerin de kapıları kapanır. Ardından yeryüzünü dolaşır ve sonunda kime yönelik söylendiyse ona gider. Eğer o kişi lanete layıksa ona isabet eder. Layık değilse, lanet edenin kendisine döner" [3].

Beddua etmenin hükmü ise şu şekilde değerlendirilir:

1. Eğer beddua belirli bir kişiye değil de, genel olarak zalimlere veya fasık kimselere yönelikse caizdir.

Allah Teâlâ Kur'an'da şöyle buyurur:

أَلَا لَعْنَةُ اللهِ عَلَى الظَّالِمِينَ

"Allah'ın laneti zalimlerin üzerinedir" [4].

İbn Hacer Heytemi: "Belli bir şahsı değil, bir sıfatı hedef alarak lanet etmek caizdir" [5] demiştir.

1. Şeriatımızda Ebu Leheb, İblis gibi ismiyle anılarak lanetlenmiş olanlara beddua etmek caizdir. İbn Muflih: "Kur'an ve hadiste lanetlenmiş olanlara beddua etmek caizdir" [6] demiştir.

1. Bir Müslümana şahsen beddua etmek haramdır. Peygamberimiz (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun) şöyle buyurur:

"Bir mümine lanet etmek, onu öldürmek gibidir" [7].

İmam Nevevi şöyle der: "Çünkü bir suçlu, birini dünyadan mahrum bırakırsa; lanet eden ise ahiretin nimetlerinden, Allah'ın rahmetinden mahrum bırakır. Bazı âlimler, bu hadisin anlamını, mümine lanet etmenin adam öldürmek kadar günah olduğu şeklinde açıklamıştır" [8].

El-Beceyrami: "Bir Müslümana şahsen lanet etmek haramdır. Bu konuda bütün Müslümanlar ittifak etmiştir" [9] demiştir.

1. Kâfir veya günahkâr bile olsa, bir şahsa beddua etmek caiz değildir. Çünkü lanet etmek, Allah'ın rahmetinden uzaklaştırır. Bir insanın hayatının sonunun nasıl olacağı bilinmediği için, ona beddua etmek caiz değildir. İmam Nevevi: "Son anında ne halde olacağını kesin olarak bilmediğimiz birine lanet etmek caiz değildir. Bu yüzden âlimler, ister Müslüman ister gayrimüslim olsun, bir şahsa lanet etmenin caiz olmadığı konusunda görüş birliğine varmışlardır. Ancak şer'i delillerde küfür üzere öldüğü kesin olarak bildirilen Ebu Cehil, İblis gibi kimseler bunun dışındadır" [10] demiştir.

Sonuç olarak, ister Müslüman ister başka dinden olsun, bir şahsa beddua etmek caiz değildir.

Şeriat ve Fetva Bölümü

[1] İbn Faris, "Mu'cem Mekayis el-Luğa", 5/252.

[2] Fethu'l-Bari, 1/406.

[3] Ebu Davud rivayet etmiştir.

[4] Hud suresi, 18. ayet.

[5] Ez-Zevacir an İktiraf el-Kebair, 2/96.

[6] El-Adabu'ş-Şer'iyye, 1/277.

[7] Buhari, Müslim.

[8] Şerhu Müslim, 16/148-149.

[9] Haşiyetü ale'l-İkna', 3/19.

[10] Şerhu Müslim, 2/67.