VakitlerŞeriata göre, bir kadın kocası vefat ettiğinde veya boşandığında belirli bir süre beklemesi farzdır. Bu süre zarfında kadının nişanlanması veya evlenmesi caiz değildir.
Kur'an-ı Kerim'de: "Boşanmış kadınlar (başka bir erkekle evlenmeden önce) üç hayız (adet) süresi beklemelidirler" buyrulmuştur (Bakara Suresi, 228. ayet).
Adet görmeyen veya yaşı ilerlediği için adeti kesilmiş kadınların bekleme süresi (iddet) üç aydır. Hamile olan kadınların iddeti ise doğum yapana kadar devam eder. Bu konuda Kur'an-ı Kerim'de şöyle buyrulmuştur:
"Kadınlarınızdan adetten kesilmiş olanlar varsa, eğer (onların bekleme süreleri hakkında) şüpheye düşerseniz, onların ve henüz adet görmemiş olanların iddetleri üç aydır. Hamile kadınların bekleme süresi ise doğum yapana kadardır" (Talak Suresi, 4. ayet).
Kocası vefat eden kadının iddet süresi dört ay on gündür. Bu konuda Kur'an'da şöyle buyrulmuştur:
"İçinizden birisi vefat ederse, geride kalan eşleri (evlenmeden) dört ay on gün beklerler" (Bakara Suresi, 234. ayet).
Türk örfünde ise, kocası vefat eden kadının yıl dolmadan evlenmesi hoş karşılanmaz.
Bekleme süresi, kadının hamile olup olmadığının belirlenmesi içindir. Eğer hamilelik varsa, nesep karışıklığı önlenmiş olur. Ayrıca kadın, iddet süresini bekleyerek vefat eden eşine ve evlilik hayatına saygı göstermiş olur.
Nikah kıyılmış fakat gerdeğe girmemiş (cinsel ilişki olmamış) kız veya kadın, boşandıktan sonra iddet beklemekle yükümlü değildir. Bu durumda iddet beklemeden başka bir erkekle evlenebilir.
Sonuç olarak, boşanmış bir kadının şeriattaki bekleme süreleri şöyle özetlenebilir:
Kocasından boşanan genç kadının iddeti – üç hayız süresinin geçmesi.
Yaşı gereği adetten kesilmiş veya başka bir sebeple adet görmeyen kadının boşandıktan sonraki bekleme süresi – 3 ay.
Hamile iken boşanan kadının bekleme süresi doğumla sona erer.
Kocası vefat eden kadının iddet süresi – 4 ay 10 gün.
Nikah kıyılmış fakat gerdeğe girmemiş kız veya kadın, boşandıktan sonra iddet beklemek zorunda değildir.
Şer'i (hukuki) olarak boşandıktan sonra kadınlar en az bu süreleri beklemeli, ardından başka biriyle evlenebilirler. Ancak kadın eski eşiyle yeniden evlenmek ister ve barışırlarsa, bu süreyi beklemeden tekrar nikah kıyabilirler. Yine de Allah Teâlâ, önemsiz sebeplerle boşanan eşleri sevmez. Bu nedenle Müslüman eşler birbirine karşı anlayışlı ve sabırlı olmalı, çocukların geleceğini düşünerek aileyi korumaya gayret etmelidir.
Hazırlayan: Hasan AMANKUL
"Munara" gazetesi, No:19, 2020
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış ve editör tarafından gözden geçirilmiştir.