VakitlerAliment, bir kişinin, onu almaya hakkı olan başka bir kişiye vermekle yükümlü olduğu maddi veya nakdi destektir. En yaygın aliment türü, çocuğun nafakasıdır. Şeriatımızda "aliment" terimi olmasa da, nafaka ile geçindirme kavramı vardır. Yani, ailenin reisi, sorumluluğundaki kişileri (yiyecek, ilaç, giysi, barınma vb.) gerekli ihtiyaçlarla temin etmekle yükümlüdür.
Küçük çocukların nafakası, belirli bir yaşa gelene kadar babaya aittir. Nafaka; çocuğun yemeği, giysisi, hastalanırsa tedavisi gibi masrafları kapsar. Hatta çocuk reşit olsa da, eğitimine devam ediyorsa veya engelli olduğu için çalışamıyorsa, baba nafakasını sağlamak zorundadır. Kız çocuk ise evlenene kadar babasının bakımındadır.
Baba boşanmış olsa bile, çocuğuna karşı sorumluluk ve yükümlülükten kurtulmaz. İddet süresi bitene kadar eşine, çocukları belirli bir yaşa gelene kadar da onlara nafaka vermeye devam eder. Allah Teâlâ bu konuda şöyle buyurur:
«Bebeklerini emziren anneleri, örfe uygun şekilde yiyecek ve giysiyle iyi bir şekilde geçindirmek, çocuğun babasının görevidir. Hiç kimseye gücünün üstünde bir yük yüklenmez», – buyurmuştur (Bakara Suresi, 233. ayet).
İmam İbn Münzir şöyle demiştir: "Babanın küçük çocuklarına nafaka vermesi gerektiği konusunda bütün âlimler ittifak etmiştir. Çünkü çocuk, insanın bir parçasıdır. Kişi kendi bedenini beslemek zorunda olduğu gibi, çocuğunu da beslemekle yükümlüdür."
Babanın çalışmaya gücü yetiyorsa, çocuklarının nafakası onun sorumluluğundadır. Her baba, kendi imkânına göre nafaka verir. Allah Teâlâ Kur'an'da şöyle buyurur:
«Varlıklı olan, elinin altındakilere imkânına göre (bolca) nafaka versin. Rızkı dar olan ise, Allah'ın kendisine verdiği ölçüde nafaka versin», – buyurmuştur (Talak Suresi, 7. ayet).
Her anne-baba çocuğundan sorumludur; çocuklar onlara emanettir. Peygamber Efendimiz (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun) şöyle buyurmuştur:
"Hepiniz çobansınız ve hepiniz güttüklerinizden sorumlusunuz. Yönetici, insanlara çobandır ve güttüklerinden sorumludur. Erkek, ailesine çobandır ve güttüklerinden sorumludur. Kadın, kocasının evine ve çocuğuna çobandır ve onlardan sorumludur."
Bu nedenle, boşanma durumunda da babanın çocuklarını geçindirmesi (aliment ödemesi) ve onlara iyi bir terbiye vermesi şeriata göre farzdır. Bundan kaçmak, gelirini gizleyip az miktarda ödemek günahtır. Erkekler, bu günahın hesabını hem dünyada kanun önünde, hem de ahirette Allah'ın huzurunda verirler.
Medet KURMAŞULI,
"İman" dergisi, Sayı: 2, 2023
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış ve editör tarafından gözden geçirilmiştir.