el-Kust (Latince Costaceae veya Costus) – tıbbi amaçla ve güzel kokusu için kullanılan Hint kökenli bir ağaçtır [1]. Arap tüccarları bu şifalı bitkiyi Hindistan ve Çin’den Arap Yarımadası’na deniz yoluyla getirmişlerdir. Bu yüzden ona kustul-bahri (deniz kustosu) veya kıstul-hindi (Hint kustosu) da denir.
Deniz kustosunun rengi beyaz ve daha yumuşak olurken, Hint kustosu siyah ve oldukça acıdır. Ancak her ikisinin de faydası büyüktür. Enes bin Malik (r.a.)’den rivayet edilen bir hadiste bu bitki hakkında şöyle buyrulmuştur:
إِنَّ أَفْضَلَ مَا تَدَاوَيْتُمْ بِهِ الْحِجَامَةُ، وَالْقُسْطُ الْبَحْرِيُّ
"Şüphesiz tedavi için kullandığınız en iyi yöntem hacamat ve kustul-bahri’dir." [2]
Ümmü Kays, Peygamberimizin (ona Allah’ın salât ve selamı olsun) şöyle buyurduğunu işittiğini nakletmiştir:
عَلَيْكُمْ بِهَذَا الْعُودِ الْهِنْدِيِّ، فَإِنَّ فِيهِ سَبْعَةَ أَشْفِيَةٍ: يُسْتَعَطُ بِهِ مِنَ الْعُذْرَةِ، وَيُلَدُّ بِهِ مِنْ ذَاتِ الْجَنْبِ
"Bu Hint ağacını kullanın. Onda yedi çeşit (hastalığa) şifa vardır. Buruna damlatılarak boğaz hastalığına, ağızdan verilerek akciğer iltihabına [3] iyi gelir." [4]
Tıp otoriteleri bu bitkinin faydaları hakkında şöyle demiştir: "O, adet kanı ve idrarı söktürmeye, zehri gidermeye, cinsel isteği artırmaya, bal ile birlikte içildiğinde bağırsak kurtlarını öldürmeye, vücuttaki lekeleri gidermeye, mide ve karaciğer hastalıklarına, ateş ve şişlikleri azaltmaya vs. çok faydalıdır." [5] Ayrıca balgam söktürmeye, soğuk algınlığını gidermeye, akciğer iltihabını tedavi etmeye de yararlıdır [6].
Hadiste kıstul-hindinin yedi hastalığa şifa olduğu belirtilse de, tecrübe ile birçok hastalığa iyi geldiği görülmüştür. Hatta doğal bir antibiyotik olarak da anılmıştır. Ayrıca bağışıklık sistemini güçlendirmeye yardımcı olur.
Kullanım şekli olarak kıstul-hindi tozunu zeytinyağı ile karıştırıp cilde sürmek, suya veya bala karıştırıp içmek, zeytinyağı ile buruna damlatmak, tütsü olarak kullanmak mümkündür [7].
Yukarıdaki bilgiler ışığında kıstul-hindinin birçok hastalığa şifa olabileceği anlaşılmaktadır. Bu nedenle özellikle bronşit, öksürük gibi rahatsızlıklarda tedavi amaçlı kullanılabilir.
Bauyrjan Abdualiyev,
Kazakistan Müslümanları Dini İdaresi Şeriat ve Fetva Bölümü Uzmanı
[1] Tahzibu’l-luğa, 8/298.
[2] Buhari, No:5696.
[3] Böbrek veya tüberküloz hastalığı olduğu da söylenmiştir.
[4] Buhari, No:5692. Müslim, No:2214.
[5] Mirkatü’l-mefatih şerhu mişkatil-mesabih, 8/353.
[6] Ed-Dinu’l-halis ev irşadu’l-halki ila dini’l-hak, 7/39.
[7] Fethu’l-bari, 10/157.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış ve editör tarafından gözden geçirilmiştir.