DOMBRA ÇALMAK CAİZ Mİ?

Genel olarak müzik, âlimler arasında en çok tartışılan meselelerden biridir. Çünkü müziğin açıkça haram olduğuna dair gelen rivayetler sahih değildir; sahih hadislerde ise bu konuda açık bir haramlık belirtilmemiştir [1] .

Hadislerde Peygamber Efendimizin (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun) def ile söylenen ilahileri dinlediği, Hassân (r.a.)'ın Allah Resulünü övdüğü ve savunduğu zaman bunu onayladığı gibi, dini tebliğ eden, toplumu vatanseverliğe, imana, birlik ve insanlığa davet eden şarkılara izin verildiğine dair deliller vardır. Ayrıca buna bazı sahabeler [2] , tabiîn [3] ve birçok âlim [4] ruhsat vermiştir.

İmam Abdu'l-Gani en-Nebulusi el-Hanefi şöyle demiştir: "Müzik aletleri, sadece görünüşü veya çıkardığı ses sebebiyle haram değildir. Çünkü kuşların ötüşü de bir melodidir. Âlimler, kuş sesinin haram olmadığı konusunda ittifak etmiştir. Eğer müzik boş işlerle, haram şeylerle birleşirse, o zaman yasaklanır" [5] .

Demek ki dini tebliğ eden, toplumu vatanseverliğe, imana, birlik ve insanlığa davet eden şarkı ve müziklere izin vardır. Eğer müzik fasıklığa, bozgunculuğa, kötülüğe, sapkınlığa ve benzeri şeriatımızda yasaklanan işlere götürürse, o zaman yasaklanır.

Asırlardır İslam'ı benimsemiş olan Kazak halkının milli çalgısı olan dombra ile söylenen şarkı, terne ve destanlar; dinleyiciyi imana, iyiliğe, insanlığa, vatanı korumaya, anne-babaya hürmete davet etmiştir. Bu nedenle dombra çalmak caizdir.

Kazakistan Müslümanları Dini İdaresi Şeriat ve Fetva Bölümü

• [1] Ebû Bekir İbn Arabî Mâlikî, "Ahkâmü'l-Kur'ân", 3/1494.

• [2] Ömer İbn Hattab, Hasan bin Sabit, Amr İbn Âs, Abdullah İbn Zübeyr, Bilal ve diğerleri.

• [3] Harice İbn Zeyd, Said İbn Müseyyib, Atâ bin Ebî Rebâh ve Medineli birçok fıkıh âlimi; ayrıca Ebû Muhammed İbn Hazm, Ebû İshak eş-Şirâzî, Abdu'l-Gani en-Nebulusi ve diğerleri.

• [4] Ebû Mansur el-Bağdâdî eş-Şâfiî (429 h.), İbn Abdülber el-Kurtubî el-Mâlikî (463 h.), Şeyh Abdu'l-Gani İbn İsmail en-Nebulusi el-Hanefi (1143 h.), Ebü'l-Fadl Cafer İbn Sa'lab eş-Şâfiî el-Edfevî (748 h.), Hafız Şemsuddin ez-Zehebî eş-Şâfiî (748 h.), İzz İbn Abdüsselam eş-Şâfiî (660 h.), Ebû Bekir İbn Arabî Mâlikî (543 h.), Ebû Hamid el-Gazali eş-Şâfiî (555 h.), İbn Hazm el-Endelüsî (456 h.), İmam Muhammed Tahir el-Makdisî (507 h.).

• Zamanımızın âlimleri: Muhammed Gazali, Abdussattar Ebû Gudde, Mahmud Şeltut, Yusuf el-Karadâvî ve diğerleri.

• [5] "İdahu'd-delâleti fî simâi'l-âlâti", s. 20.