VakitlerYapay döllenme (EKO), doğal yollarla çocuk sahibi olamayan bir kadının yumurtası ile erkeğin sperminin özel tıbbi yöntemlerle döllenip, kadının rahmine yerleştirilmesidir [1].
Tıpta yapay döllenmenin iki ana türü vardır:
Rahim içi döllenme yöntemi: Erkeğin spermi ile kadının yumurtası rahim içinde döllenir [2].
Rahim dışı döllenme yöntemi: Erkeğin spermi ile kadının yumurtası rahim dışında, özel tüplerde döllenip daha sonra rahme yerleştirilir [3].
Bu rahim içi ve dışı döllenme yöntemlerinin çeşitli uygulamaları vardır. Eğer sperm ve yumurta hücresi eşlere aitse ve döllenen yumurta, sahibi olan kadının rahmine yerleştiriliyorsa, şer’i açıdan caizdir [4]. Bunun dışındaki uygulamalarda soy karışıklığı ve "zina" kavramı ortaya çıkabileceğinden dolayı yasaktır [5]. Ayrıca, boşanmış veya vefat etmiş eşin spermiyle kadının yumurtasının döllenip rahmine yerleştirilmesi de caiz değildir [6].
Diyanet İşleri Başkanlığı Şeriat ve Fetva Bölümü
[1] Muhammed Şeltut, "el-Fetava", 326.
[2] Muhammed Halit Mansur, "el-Ahkamu't-tıbbiyye el-mutaallika bin-nisa fi'l-fıkh el-İslami", 77.
[3] Muhammed Ali el-Berr, "Halku'l-insan beyne't-tıbb ve'l-Kur'an", 531.
[4] Mustafa Zerkâ, "el-Cenin ve'l-ahkamu'l-mutaallika bihi", 137. "Fetava Şeltut", 327. "Kararat ve tavsiyat Mecma'u'l-fıkh el-İslami ed-Düveli", 113. 1985-2011.
[5] Camiatu'l-Ezher, Külliyyetu'ş-Şeria ve'l-kanun, "Kadayâ fıkhiyye muasara", 1/348. 1986 yılında Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi'nin Amman'da yapılan üçüncü oturumunun, No:16 (3/4) kararı. Karadâğî, "Fıkhu'l-kadaya't-tıbbiyye'l-muasara", 576. Mısır Arap Cumhuriyeti, Fetva Komitesi: https://www.dar-alifta.org/ar/fatawa/11682/%D8%
[6] "el-Mevsuatu'l-muyassara fi fıkhi'l-kadaya'l-muasara (kısm fıkhu'l-usra)", 151-156.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış ve editör tarafından gözden geçirilmiştir.