HAMİLE VE EMZİREN KADINLARIN ORUCU HAKKINDA SORULAR

Hamile ve emziren kadın oruçta ne yapar?

Cevap: Hamile veya emziren kadınlar, kendilerine ya da çocuklarına zarar gelmesinden korkarlarsa oruç tutmamalarına izin verilir [1]. Daha sonra bu oruçların kazasını tutarlar. Mazeret sebebiyle oruçlarını bozdukları için kefaret gerekmez. Ayrıca fidye de verilmez. Çünkü karnındaki ya da emzirdiği çocuğu için orucunu bozmak, yaşlı kimsenin durumuna benzemez. Enes bin Malik (Allah ondan razı olsun) şöyle demiştir:

رَخَّصَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) لِلْحُبْلَى الَّتِى تَخَافُ عَلَى نَفْسِهَا أَنْ تُفْطِرَ وَلِلْمُرْضِعِ الَّتِى تَخَافُ عَلَى وَلَدِهَا.

"Allah Resulü (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun), kendisi için endişe eden hamile kadına ve çocuğuna zarar gelmesinden korkan emziren kadına orucunu bozmasına izin verdi" [2], demiştir.

Eğer emziren kadın, çocuğunu kendi sütü dışında (yeni doğanlar için mamalarla) besleyebiliyorsa, orucunu bozmaz. Fakat buna imkânı yoksa veya bebek bunu kabul etmiyorsa, o zaman emziren kadın kendisine ya da çocuğuna zarar gelmesinden korkarsa orucunu bozabilir [3].

Ayrıca, doktor emziren kadına bebeğin tedavisi için gerekli vitaminleri almasını önerirse, bu durumda oruç tutmamasına izin verilir. el-Fetâvâ et-Tatarhâniyye'de şöyle geçer: "Bir şeyhe: 'İshal olan emziren bebeğe ilaç verilmezse ölüm tehlikesi var. Doktorlar, anne ilacı alırsa sütüyle bebeğin tedavi olacağını söylüyorlar. Bu kadın Ramazan günü bu ilacı almak zorunda kalırsa, bu mazeretle orucunu bozabilir mi?' diye sorulduğunda, o da: 'Uzman doktorlar böyle bir kanaat bildirirse, bozabilir' demiştir" [4].

Kendisine veya bebeğine zarar gelip gelmeyeceğini ya da hastalığının tehlikeli olup olmadığını belirlemek için iyi bir doktora danışmak en doğrusudur. Bunu tüm İslam âlimleri destekler.

Kazayı tutarken oruçları arka arkaya da, ayrı ayrı da tutmak mümkündür.

Soru: Hamile kadınlar oruçluyken kan görürse, orucu bozulur mu?

Cevap: Bazı kadınlarda hamilelikte görülen kan, hayız veya lohusalık kanı sayılmaz. Bu, istihâza kanıdır [5]. Çünkü lohusalık kanı, doğumdan sonra gelir. Hamilelikte hayız kanı gelmez. Bu nedenle hamilelikte gelen kan istihâza kanı olup orucu bozmaz.

Soru: Doğumdan sonra lohusalık kanı 40 gün dolmadan kesilirse, oruca devam edebilir mi?

Cevap: Nifas, doğumdan sonra gelen kandır. Çoğunlukla 40 gün sürer, en azı için bir sınır yoktur [6]. Doğumdan sonra lohusalık kanı 40 gün dolmadan kesilirse, sağlığı elveriyorsa o andan itibaren gusül alıp oruca devam edebilir. Ancak birkaç gün kesilip tekrar kan gelirse, kesilen günler lohusalık günleri sayılır ve o günlerde tutulan oruçların kazası gerekir [7].

Bir kadın ilk doğumunda lohusalık kanı kaç gün geldiyse, sonraki lohusalık süreleri de bu günlerle hesaplanır. İkinci doğumda buna dikkat etmelidir. Eğer ikinci doğumda lohusalık süresi ilk doğumdan farklı olursa, kırk gün dolmadan hepsi lohusalık sayılır. Ancak kanama 40 günü aşarsa, ilk oluşan süre esas alınır ve o günlerde kılınmayan namazlar ile tutulmayan oruçların kazası gerekir.

Eğer ilk doğumda kanama kırk günü aşarsa, 41. günden itibaren bu kan istihâza kanı sayılır, gusül alıp namaz kılar ve oruç tutar [8].

"Ramazan Oruçlarıyla İlgili Fetvalar" kitabından

• [1] "el-İhtiyar", 1/419.

• [2] İbn Mâce, No:1658.

• [3] Abdulhamid Mahmud Tuhmaz, "el-Fıkh el-Hanefi fi Sevbihi'l-Cedid", 1/439.

• [4] "el-Fetâvâ et-Tatarhâniyye fi'l-Fıkh el-Hanefi", 2/115.

• [5] "el-Lubab fi Şerhi'l-Kitab", 1/48.

• [6] "el-Lubab fi Şerhi'l-Kitab", 1/48. "et-Teshil ed-Daruri li Mesail el-Kuduri": 1/26.

• [7] "el-Binaya Şerhu'l-Hidaye": 1/691.

• [8] "el-Lubab fi Şerhi'l-Kitab", 1/48.