Kabir, ahiret yolculuğunun ilk durağıdır. Buna berzah âlemi de denir. Burası, dünyadan ayrılan insanların kıyamet kopana kadar bekleyeceği yerdir. Yani bu dünya ile Kıyamet Günü arasındaki perde olduğu için berzah âlemi olarak adlandırılır.
Allah Teâlâ Kur’an’da şöyle buyurur: "Nihayet onlardan birine ölüm geldiğinde: 'Rabbim! Beni (dünyaya) geri gönder! Belki terk ettiğim yerde iyi işler yaparım' der. Hayır, bu onun söylediği boş bir sözdür. Onların önünde tekrar diriltilecekleri güne kadar bir engel (berzah) vardır." (Mü’minûn Suresi, 99-100. ayetler)
Ehl-i sünnet inancına göre, bir insan vefat ettikten sonra ister kabre gömülsün, ister gömülmesin, hatta denizde boğulsa, yansa ya da hayvanlar tarafından yenilse bile, ameline göre sorguya çekilir ve hesaba alınır. Allah Resûlü (ona Allah’ın salât ve selâmı olsun) kabir başında şöyle buyurmuştur:
"Kardeşiniz için Allah’tan bağışlanma dileyin ve onun için afiyet isteyin. Çünkü o şu anda sorguya çekiliyor."
Ayrıca hadislerde belirtildiği üzere, kişi kabre konulduktan sonra ona Münker ve Nekir adında iki melek gelir ve soru sorar. Eğer mümin bir kul ise, melekler "Rabbin kim?" diye sorunca, "Rabbim Allah’tır", "Dinin ne?" diye sorunca, "Dinim İslam’dır", "Size gönderilen kişi kim?" diye sorunca, "O Allah’ın elçisidir" diye cevap verir. O zaman gökten bir seslenici şöyle der: "Kulumu doğru söylediği için ona (kabrine) cennetten bir döşek serin, onu cennetten giydirin ve ona cennete açılan bir kapı açın!" Böylece ona cennetin esintisi ve kokusu gelir ve kabri gözünün görebildiği kadar genişletilir.
Eğer kişi münafık ise, melekler soru sorduğunda: "Bilmiyorum, ben insanların bir şeyler söylediğini duydum ve ben de aynısını tekrar ettim. O kişinin kim olduğunu bilmiyorum" der. O zaman iki melek: "Zaten böyle diyeceğini biliyorduk" derler. Sonra toprağa: "Ona yaklaş" diye emredilir. Toprak yaklaşır ve onu kaburgaları birbirine geçecek kadar sıkar. Böylece Allah Teâlâ onu yeniden dirilteceği, yani Kıyamet Günü’ne kadar azap içinde kalır. Yani dünyadan iman etmeden veya münafık olarak ayrılan kişi, iki meleğin sorularına cevap veremez, cehennem kapıları açılır ve oradaki azabın belirtileri ona gösterilir.
Sonuç olarak, hadiste belirtildiği gibi, kabir ya cennet bahçelerinden bir bahçe ya da cehennem çukurlarından bir çukurdur. Bu nedenle kişi imansızsa kabirde azap çeker, imanlıysa nimetlere kavuşur. Bu süreç, kişinin vefatından başlayıp kıyamete, yani yeniden diriliş gününe kadar devam eder. Allah Teâlâ hepimizi kabir azabından, cehennem ateşinden korusun ve cennet ehli olmayı nasip etsin!
Medet KURMAŞULI
"İman" dergisi, No:8, 2024
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış ve editör tarafından gözden geçirilmiştir.