Kuşu kafeste beslemek caiz midir?

Bazı hayvanlar ve kuşlar yaratılış itibarıyla renkleri, sesleri gibi özellikleriyle güzellik taşır. Her insan güzelliği ve estetiği sever. Bu, Allah Teâlâ'nın bir nimeti olup şükretmeyi gerektirir.

Allah Teâlâ Kur'an'da şöyle buyurur:

قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللهِ الَّتي أَخْرَجَ لِعِبَادِه وَالطَّيِّبَاتِ مِن الرِّزْقِ

"(Ey Peygamber!) 'Allah'ın kulları için çıkardığı ziynetleri ve güzel rızıkları kim haram kıldı?' de" [1] .

والْخَيْلَ والْبِغَالَ والْحَمِيرَ لِتَرْكَبُوهَا وَزِينَةً

"Ve atları, katırları ve eşekleri hem binmeniz hem de süs olarak (yarattı)" [2] .

İmam Kurtubî şöyle der: "Güzellik için kullanılan şeylerin hepsi mekruh değildir. Ancak şeriatta yasaklandığına dair bir delil varsa veya riya [3] amacıyla kullanılıyorsa o zaman yasak olur" [4] .

Bu bağlamda, cumhur ulema (Hanefi, Maliki, Şafii) kuşların kafeste beslenmesine ve şeriatın sınırlarını aşmadan ticaretinin yapılmasına izin vermiştir [5] .

Buna delil olarak Peygamberimizin (ona Allah'ın salât ve selamı olsun):

"Ey Ebû Umayr! Nugayr [6] ne yapıyor?" [7] hadisini delil getirirler.

İbn Hacer şöyle der: "Bu hadis, kafeste kuş beslemenin caiz olduğuna işaret eder" [8] .

Ancak kafeste kuş beslemenin caiz olması için şu şartların yerine getirilmesi gerekir:

• Gösterişten ve kibirden uzak durmak;

• Kuş beslemenin ibadete engel olmaması;

• Kuşa verilen yem ve gıdada israfa kaçmamak;

• Kuşun yiyeceğini zamanında vermek. Çünkü Peygamberimiz (ona Allah'ın salât ve selamı olsun):

  "Bir kadın, bir kediyi hapsedip ona yiyecek ve içecek vermediği, hatta yerden böcek yemesine de izin vermediği için azaba uğramış ve bu yüzden cehenneme girmiştir" [9] buyurmuştur.

• Kuşun beslenmesi ona eziyet veya zarar vermemelidir.

Bu şartlara uyulduğu sürece kafeste kuş beslemek caizdir. Ancak kuşu eşinden ayırmamak, kafeste yalnız bırakmamak ve yırtıcı bir kuşla birlikte tutmamak daha uygundur.

Şeriat ve Fetva Bölümü

[1] "A'râf" suresi, 32. ayet.

[2] "Nahl" suresi, 8. ayet.

[3] Allah rızası için değil, insanların görmesi ve övmesi için yapılan amel.

[4] Tefsîru'l-Kurtubî, 7/97.

[5] Haşiyetü İbn Abidin, 6/401. Mevahibü'l-Celil, 3/222. Muğni'l-Muhtac, 4/208.

[6] Serçe benzeri, kırmızı gagalı küçük bir kuş. Bazılarına göre bülbüldür.

[7] Buhari, No: 5778. Müslim, No: 2150.

[8] Fethu'l-Bârî, 10/586.

[9] Buhari, No: 3295. Müslim, No: 2242.