Neden önce anneye iyilik yapılır?

İslam dini, anne babaya saygı göstermeyi emreder. Bu konuda Allah Teâlâ Kur’an’da şöyle buyurur:

«Biz insana anne babasına en güzel şekilde davranmasını emrettik. Annesi onu zahmetle (aylarca) taşıdı ve zahmetle doğurdu. Onun ana rahminde taşınması ve sütten kesilmesi (en az) otuz ay sürer.» («Ahkaf» suresi, 15. ayet)

Bu ayette anne babaya, özellikle de anneye iyilik yapmanın sebebi açıkça belirtilmiştir. Yani anne dokuz ay boyunca çocuğunu taşır, onu zahmetle doğurur, sonra da bebeği sütten kesilene kadar emzirir. Elbette bunların hiçbiri kolay değildir. Ancak anne, şefkati, sabrı ve cesaretiyle bunların hepsini güzel bir şekilde yerine getirir.

Peygamberimiz (صلى الله عليه وسلم) hadislerinde anneye özel bir saygı gösterilmesi gerektiğini belirtmiştir. Bir gün Allah Resulü’nün yanına bir adam gelir ve "Kime iyilik yapayım?" diye sorar. O da: "Annene iyilik yap" der. Adam ikinci kez sorduğunda da Peygamberimiz (صلى الله عليه وسلم): "Annene" der. Üçüncü kez sorduğunda yine: "Annene" diye cevap verir. Dördüncüde ise: "Babana" der (Buhari, Müslim).

Neden önce anne, sonra baba zikredildi? Âlimlerimiz bunu şöyle açıklar: "Bir çocuğun dünyaya gelmesi, küçükken beslenip büyütülmesi sırasında annenin emeği babaya göre daha fazladır. Çocuğun meydana gelmesinde anne ve baba birlikte sebep olsalar da, baba bunu çok fazla hissetmez. Anne ise onu dokuz ay boyunca karnında taşır. Hamilelik sebebiyle güçsüzleşir, midesi bulanır, başı döner. Hem çocuğu taşır hem de vücudu aracılığıyla onu besler ve başka zorluklar yaşar. Sonra çocuğun dünyaya gelmesi de anneler için büyük bir imtihandır. Ölümle burun buruna gelip çocuk doğurmaya razı olması işte bu anda ortaya çıkar. Çocuk doğduktan sonra ise baba sadece nafaka temin etmekle yetinir. Oysa çocuğu emzirmek, beslemek, yıkamak, ağladığında teselli etmek, geceleri uykusunu bölmek gibi pek çok ağır işi anneler yapar. Bu nedenle anneler yüceltilmiş ve babalardan üstün tutulmuş, Peygamberimiz (صلى الله عليه وسلم) üç kez 'Annene iyilik yap' dedikten sonra, dördüncüde 'Babana iyilik yap' demiştir." Bu yüzden İslam dini annelere en yüksek derecede saygı göstermeyi emreder.

Hasan AMANKUL,

"Minare" gazetesi, No:5, 2023