RÜYADA ALLAH TEÂLÂ'YI GÖRMEK MÜMKÜN MÜ?

"Rüyada Allah Teâlâ'yı görmek mümkün mü?" sorusuna bazı âlimler mümkün değil, bazıları ise mümkündür diye cevap vermiştir.

İmam Nevevî (Allah ona rahmet etsin) şöyle der: "Kâdî: 'Âlimler, rüyada Allah Teâlâ'yı görmenin mümkün ve doğru olduğu konusunda ittifak etmişlerdir. Ancak uykuda Allah'ı kendisine yakışmayan bir beden şeklinde görürse, onu (gördüğü şeyi) Allah'tan başka bir şey olarak kabul eder. Çünkü Hak Teâlâ'yı bir şeye benzetmek mümkün değildir' demiştir."

İbn el-Bakıllânî şöyle der: "Rüyada Allah Teâlâ'yı görmek, kalpte bir düşünce, hayal ve tahmin oluşturur. Bu durum (yaratılmışlara ait) olmuş veya olmakta olan işlerde görülür"[1]. Yaratıcımızı rüyada cismani olarak görmüş gibi hakiki anlamda anlamak doğru değildir. Çünkü Kudret sahibi Allah'ı gözle görmek mümkün değildir. O, her türlü eksiklik ve kusurdan uzak, pak ve temizdir. Kur'an-ı Kerim'de şöyle buyrulmuştur:

﴿ وَلَا يُحِيطُونَ بِهِ عِلْمًا ﴾

"Onlar [yaratılmışlar] O'nu ilimle kuşatamazlar" [2] buyrulmuştur.

Selef-i sâlihînin (ilk nesil Müslümanların) rüyalarında Allah Teâlâ'yı gördüklerini âlimler mecazi (te'vil ederek) şekilde açıklamışlardır. İmam Begavî (Allah ona rahmet etsin) şöyle der: "... Kudret sahibi Allah'ı görmek, tam bir adalet duygusunda, hoşnutlukta, cömertlikte ve iyilikte gerçekleşir. Rüyada Allah cenneti, mağfireti veya cehennemden kurtuluşu vaat ederse, O'nun sözü haktır, verdiği söz gerçektir. Allah'ın bakışı yönelirse, bu O'nun rahmeti; yüz çevirmesi ise günaha uyarısı olarak anlaşılır. Kur'an-ı Kerim'de şöyle buyrulmuştur:

﴿ أُولَئِكَ لَا خَلَاقَ لَهُمْ فِي الْآَخِرَةِ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ وَلَا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ ﴾

"...işte onlar, ahirette hiçbir payı olmayanlardır ve kıyamet günü Allah onlarla konuşmaz, onlara bakmaz..." [3] diye bildirilmiştir.

Rüyada Allah Teâlâ mal verirse ve kul onu alırsa, aldığı şeyin imtihan, sıkıntı ve dert olduğunu kabul eder. Bunu düşünerek huzuru kaçar, endişelenir ve bu şekilde büyük sevap kazanır"[4].

Böyle olağanüstü bir rüya gören kimse Allah Teâlâ'ya hamd edip şükretmelidir. Çünkü bu bir lütuftur. Dilerse güvenilir birine anlatır, dilerse anlatmaz. Rüyada Allah Teâlâ'yı görmek mümkün değildir diyenler ise görüşlerini şöyle özetler:

ولو قال رجل: رأيت الله تعالى في المنام، قال الشيخ الإمام رئيس أهل السنة أبو منصور الماتريدي رحمه الله تعالى: هذا الرجل شر من عابد الوثن

"Bir kimse rüyamda Allah Teâlâ'yı gördüm derse, Şeyh İmam Ehl-i Sünnet'in başı Ebu Mansur Maturidî (Allah ona rahmet etsin): 'Bu kişi putperestten de kötüdür' demiştir. Bu mesele Buhara ve Semerkand şeyhleri arasında tartışmaya sebep olmuştur. Semerkand şeyhleri (Allah onlara rahmet etsin) şöyle demiştir:

رؤية الله تعالى في المنام باطلة لا تكون لأن ما يرى في المنام لا يكون غير المرئي بل هو خياله، و الله تعالى منزه عن ذلك و ترك الكلام في هذه المسألة أحسن

"Rüyada Allah Teâlâ'yı görmek olmaz, batıldır. Çünkü rüyada görülen şey hayalden başka bir şey değildir. Allah Teâlâ bundan münezzehtir. Bu mesele hakkında konuşmamak daha iyidir"[5] demişlerdir.

SONUÇ: Allah Teâlâ'yı rüyada görmek mümkün değildir. Görülen şey sadece bir hayal olarak kabul edilir. Böyle bir rüyayı kimseye anlatmamak en doğrusudur. Zorunlu bir durumda ise bu tür olağanüstü rüyalar Kur'an ve sünnete uygun şekilde te'vil edilerek, mecazi ve sembolik anlamda aktarılır. Bu konuda "O'na [Allah'a] benzer hiçbir şey yoktur" [6] ilkesine bağlı kalınır ve Hak Teâlâ'ya şekil, suret, hacim, sınır, yön atfedilmez. Allah'ın her türlü eksiklik ve kusurdan uzak, pak ve temiz olduğu bilinmelidir. En doğrusunu Allah bilir! Diyanet İşleri Başkanlığı Şeriat ve Fetva Dairesi

• [1] İmam Nevevî, Sahih Müslim Şerhi, 5/25.

• [2] "Tâhâ" sûresi, 110. ayet.

• [3] "Âl-i İmrân" sûresi, 77. ayet.

• [4] Şerhu's-Sünne, 12/227.

• [5] "Fetâvâ Kâzıhan", 3/329.

• [6] "Şûrâ" sûresi, 11. ayet.