Sigorta şeriata uygun mu?

Sigorta, maddi kayıpları azaltmak veya oluşan zararı karşılamak için sunulan bir hizmet türüdür. Sigorta kapsamında oluşan zararı karşılamak amacıyla sigortalı ile sigorta hizmeti sunan arasında bir sözleşme yapılır.

Sigorta hizmeti için sigortalı belirli bir prim öder. Bu ödemenin miktarı, risklerden doğabilecek muhtemel zararlar esas alınarak hesaplanır. Dünyada iki çeşit sigorta sistemi vardır: ticari (geleneksel) ve İslami. Gerçekte geleneksel sigorta sistemi dinimizin esaslarına uygun değildir. Çünkü bu sistemde faiz (riba), belirsiz ticaret, aldatma, kumar ve "kaderle oynamak" gibi şeriata aykırı unsurlar bulunur. Mesela, aracınızı sigortalatmak için bir yıl boyunca 20 bin lira ödüyorsunuz. Bu süre içinde aracınıza zarar gelirse, sigorta şirketinden 200 bin lira tazminat alıyorsunuz. İşte bu, fazlalık olarak değerlendirilir.

"Kaderle oynamak" denildiğinde, sigorta şirketinin insanların korku duygusunu kullanarak belirsiz bir şeye para alması anlaşılır. Oysa bir yıl içinde ne olacağını Allah'tan başka kimse bilemez. Bu, bir çekiliş veya kumar gibi olur.

Belirsiz ticarette ise kişi, verdiği para karşılığında ne alacağını bilmez. Örneğin, 50 kişi araçları için sigorta şirketine 20 bin lira öderse, şirkette 1 milyon lira birikir. Bir yıl içinde bunlardan 2-3 aracın kaza yapması mümkündür. Onlar zararlarını şirketten karşılar. Fakat kalan 47 kişinin neden para ödediği belli değildir. O parayı kimse geri vermez.

Allah Teâlâ: "Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda haksız yollarla yemeyin" (Nisa suresi, 29. ayet) ve "Ey iman edenler! Şüphesiz ki içki, kumar, dikili taşlar (putlar), fal okları pisliktir, şeytanın işindendir. Bunlardan sakının ki kurtuluşa eresiniz" buyurmuştur (Maide suresi, 90. ayet).

Allah'tan korkan bir kimse, sigorta durumunda sigorta şirketinden aldığı paranın sadece kendi ödediği kısmını kullanmalı, fazlasını ise yol, köprü gibi topluma faydalı işlere harcamalıdır. Müslüman birinin zorunlu sigorta yaptırması ise bir zaruret olarak değerlendirilir.

İslami sigorta sistemi ise ticari kazanç amacı gütmez. Bu, bir nevi yardımlaşma olarak kabul edilir. Mesela, aracınız varsa yılda bir kez 20 bin lira sigorta primi ödersiniz. Aracınıza zarar gelirse, şirket size gerekli ödemeyi yapar. Ortak fonda kalan para yıl sonunda katılımcılara iade edilir. Şirket, sigortalının parasını koruduğu ve işlemleri yürüttüğü için ücret alır. Sigorta şirketi fonun sahibi değil, sadece organizatörüdür.

Kur'an-ı Kerim'de: "İyilik ve takvada yardımlaşın. Günah ve düşmanlıkta yardımlaşmayın. Allah'tan korkun! Şüphesiz Allah'ın azabı şiddetlidir" buyrulmuştur (Maide suresi, 2. ayet).

Peygamberimiz (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun): "Müslümanlar birbirlerine merhamet, şefkat ve ilişkilerde bir vücut gibidirler. Onun bir organı rahatsız olursa, diğerleri de uykusuz kalır ve ateşlenir" buyurmuştur (Müslim).

Hasan AMANKUL

"Munara" gazetesi, No: 30, 2020