TAHNİK YAPMANIN ANLAMI NEDİR?

Tahnik, yeni doğan bir bebeğin emzirilmeden önce taze hurma veya tatlı bir şeyle damağının ovulmasıdır. Bu, Peygamber Efendimizden (ona Allah’ın salavatı ve selamı olsun) gelen bir sünnettir.

Ebu Musa el-Eşari (Allah ondan razı olsun), oğlu doğduğunda onu Peygamberimize (ona Allah’ın salavatı ve selamı olsun) götürür. Peygamber Efendimiz (ona Allah’ın salavatı ve selamı olsun) çocuğun adını İbrahim koyar, hurmayla damağını ovar, bereket diler ve dua eder. Ayrıca başka bir hadiste, Peygamberimiz Ebu Talha’nın (Allah ondan razı olsun) oğlu doğduğunda birkaç hurmayı çiğneyip, sonra bebeğin ağzına koyarak damağını ovmuştur.

Hafız İbn Hacer, "Fethu’l-Bari" (9/588) adlı eserinde şöyle der: "Tahnik, bir şeyi çiğneyip bebeğin ağzına koyarak damağını ovmaktır. Bunun amacı, bebeğin ağız kaslarını güçlendirip emmeye ve yemeye hazırlamaktır. En faziletlisi hurmadır. Hurma bulunmazsa tatlı bir şeyle damağı ovulur. Tatlılar arasında bal diğerlerinden daha iyidir."

Bilim ve teknolojinin geliştiği çağımızda, Peygamberimizin (ona Allah’ın salavatı ve selamı olsun) sünnetinin bazı bilimsel yönleri de ortaya çıkmaktadır. Tıp uzmanları, özellikle erken doğan bebeklerin vücudunda glukoza ihtiyaç duyduğunu belirtmektedir. Bu yüzden bebek emmeyebilir, büyümesi yavaşlar, beyin gelişimi zarar görebilir ve başka birçok hastalığa yakalanabilir. Hurma veya tatlı bir şeyle tahnik yapılması, eksik olan glukozun yerine konmasını sağlar. Çünkü hurma glukoz bakımından zengindir.

Ayrıca yukarıdaki hadislerde belirtildiği gibi, sahabeler tahnik işlemini Peygamberimize (ona Allah’ın salavatı ve selamı olsun) yaptırırlardı. Burada teberrük (bereket dileme) de söz konusudur. Çünkü Enes bin Malik’in (Allah ondan razı olsun) rivayetine göre, Ümmü Süleym doğum yaptığında: "Ey Enes! Bu çocuğu Peygamberimize (ona Allah’ın salavatı ve selamı olsun) götürüp tahnik yaptırmadan hiçbir şey yedirmeyin" demiştir. İmam Nevevi bu hadisin faydası hakkında şöyle der: "Çocuk doğduğunda onu salih ve itibarlı kimselere götürüp, damağını hurmayla ovmak gerekir" (Şerhu’n-Nevevi ala Müslim 14/100).

Benzer şekilde, bizim toplumumuzda da yeni doğan bebeğin ağzına, sözü geçen yaşlılara, kahramanlara veya bilge kişilere tükürtme geleneği vardır. Atalarımızdan kalan bu adetin de kökeninde sünnet bir uygulama olduğu söylenebilir. Buradaki amaç, çocuğun büyüdüğünde o kişiler gibi değerli ve örnek bir insan olması dileğidir.

Medet KURMAŞULI,

Diyanet İşleri Başkanlığı Şeriat ve Fetva Bölümü Uzmanı

"İman" dergisi, No:2, 2024