Uyku, Allah Teâlâ'nın bu dünyaya koyduğu bir kanun ve insanoğluna verdiği büyük nimetlerden biridir. Allah Teâlâ Kur'an'da şöyle buyurur:
«O, öyle bir Allah'tır ki, size geceyi elbise, uykuyu dinlenme, gündüzü ise (geçim için) çalışma zamanı kıldı», – buyurmuştur.
Allah Teâlâ geceyi dinlenmemiz için verdiğinden, geceleri daha çok uyuyup, gündüzleri ise çalışmak gerekir. Uykunun amacı bedeni dinlendirmek, güç toplamak ve Allah'a kulluk etmeye hazır olmaktır.
Genel olarak şeriatta uykuyu azaltmaya dair kesin deliller bulunmamakla birlikte, uykuyu düzenlemek, fazla uyumamak ve zamanı verimli kullanmak gibi tavsiyeler vardır. Bu nedenle kişi uykusunu düzenlerse, hayatta daha çok başarıya ulaşır. Peygamberimiz (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun) ve sahabeler az uyurlardı. Buna rağmen gecenin bir kısmında namaz kılarlardı. Allah Teâlâ Kur'an'da ibadet edenleri şöyle tarif eder:
«Onlar (muhsinler) geceden az bir kısmında uyurlar, seher vakitlerinde ise bağışlanma dilerler».
Bu sebeple ilim ehli çok uyumayı mekruh görmüşlerdir. Çünkü çok uyumak tembelliğin işareti olup, zamanı boşa harcamaya sebep olur. Bazı âlimler şöyle demiştir: «Çok uyku kalbi öldürür, bedene ağırlık verir. Zamanı azaltır, gaflet ve tembelliğe yol açar. Uykunun en faydalısı ise gerçekten uykun geldiğinde uyumaktır».
Ancak uykuyu sağlığa zarar verecek kadar azaltmak da doğru değildir. Aşağıda uykunun azaltılmasına yardımcı olabilecek bazı sebepler sıralanmıştır:
Az yemek yemek. Çünkü mide doldukça insan çok uyur. Az yemek ise uykuyu azaltır. Ayrıca tok yatmak sağlığa zararlı olup, ağır uykuya sebep olur.
Sabah erken kalkıp, gece vaktinde uyumak. Sabah namazı ile güneşin doğuşu arasında uyumak hoş karşılanmaz. Çünkü o vakit rızıkların dağıtıldığı, bereketin indiği zamandır. Gece yatsı namazını kılıp hemen uyumak güzeldir. Peygamberimiz (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun) yatsı namazından önce uyumayı ve sonrasında boş konuşmayı sevmezdi.
Uyku süresini yavaş yavaş azaltmak. Böylece kişi nefsini terbiye eder.
İbadetine önem verip, kazaya bırakmaktan korkmak. Çünkü insan bir şeyi düşünerek endişelenirse, uykusu azalır.
Uyku kalitesini artırmak. Yatmadan önce elektronik cihazları kullanmamak, odayı karartmak, pencereyi açıp havalandırmak gibi yöntemler etkilidir.
Bu uygulamalar uykuyu düzene sokmaya, fazla uyumamaya ve zamanı verimli kullanmaya yardımcı olur.
Medet KURMAŞULI
"İman" dergisi, No:1, 2025
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış ve editör tarafından gözden geçirilmiştir.