YEMEĞİ SAĞ ELLE YEMEK FARZ MIDIR?

Şeriatımızda her şeyin hükmü ve adabı Kur'an'da, Peygamberimizin (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun) hadislerinde ve âlimlerimizin kitaplarında açıklanmıştır. Selman-ı Farisi'nin (Allah ondan razı olsun) müşriklere verdiği cevapta olduğu gibi, Allah Resulü ümmetine tuvalete girip çıkmanın adabına kadar her şeyi öğretmiştir.

Mesela, namaz kılan bir kimsenin namazdan önce abdest alması, temiz elbise giymesi, namaz kılacağı yerin temiz olması gibi şartları yerine getirmesi gerektiği bilinir. Aynı şekilde, Müslümanın yemek yerken uyması gereken belli başlı adaplar vardır. Bunlardan biri de yemeği sağ elle yemektir.

Yemekten önce elleri yıkamak gerekir. Allah Resulü (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun): "Yemekten önce ve sonra elleri yıkamak fakirliği giderir ve bu amel peygamberlerin sünnetidir" buyurmuştur (Taberani).

Yemeğe "بِسْمِ اللّٰهِ" diyerek başlamak gerekir. Hadiste Peygamberimiz (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun): "Yemeğe başlamadan önce 'بِسْمِ اللّٰهِ' deyin. Eğer yemeğe başlarken 'بِسْمِ اللّٰهِ' demeyi unutursanız, hatırladığınız anda hemen 'بِسْمِ اللّٰهِ فِي أَوَّلِهِ وَآخِرِهِ' deyin" buyurmuştur.

Yemeği sağ elle yemek, Peygamberimizin (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun) sünnetidir. İbn Ömer'den (Allah ondan razı olsun) rivayet edilen hadiste Allah Resulü (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun): "Kim yemek yerse, onu sağ eliyle yesin. Su içerse, sağ eliyle içsin. Çünkü şeytan sol eliyle yer ve sol eliyle içer" buyurmuştur (Müslim). Bir başka hadiste Peygamberimiz (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun), Ömer bin Ebi Seleme'ye (Allah ondan razı olsun): "Ey çocuk! Yemek yerken Allah'ın adını an, sağ elinle ye ve önünden ye" buyurmuştur. İmam Nevevi, bu hadisteki sol elle yiyip içmenin yasaklanması hakkında şöyle açıklama yapmıştır: "Sağ elle yiyip içmek müstehaptır, sol elle yiyip içmek mekruhtur. Eğer kişinin sağ elinde bir engel veya hastalık gibi bir mazereti varsa, onun için sol elle yemek mekruh olmaz." Demek ki sağ elle yiyip içmek Peygamberimizin (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun) sünnetidir. Hiçbir mazeret olmadan sol elle yiyip içmek ise sünnete aykırı olup mekruhtur. Bu yüzden Müslüman, sünnete uygun olarak sağ eliyle yemeye alışmalıdır. Ancak sağ eliyle yiyemeyecek bir mazereti varsa, o zaman sol eliyle yemesine izin verilir.

Medet KURMAŞULI

"İman" dergisi, Sayı 3, 2023