YOLCU KİŞİ NAMAZI NASIL KILAR?

Kur'an-ı Kerim'de şöyle buyrulmuştur:

«Yeryüzünde dolaşıp seferde olduğunuzda namazı kısaltmanızda bir sakınca yoktur» (Nisa Suresi, 101. ayet).

Enes bin Malik (Allah ondan razı olsun) bir yolculuğunu şöyle anlatıyor:

"Allah Resulü (ona Allah'ın salât ve selamı olsun) ile birlikte Medine'den Mekke'ye doğru yola çıktık. Medine'ye geri dönene kadar namazları iki rekat olarak kıldı. 'Mekke'de ne kadar kaldınız?' diye sordum, 'Orada on gün kaldık' dedi" (Buhari, Müslim).

Yolculuğa çıkan bir kişi, kendi yerleşim yerinden ayrıldığı andan evine dönene kadar ve ayrıca gittiği yerde 15 gün kalmayı niyet eden kişi şeriatta yolcu sayılır. Şeriata göre uzun mesafe, normal yürüyüşle en az üç günlük mesafe olarak kabul edilir. Düz arazide üç günlük yol yaklaşık 90 kilometreye denk gelir (Haşiyetü İbn Abidin, 2/133). Su ve dağ yollarında ise mesafe değişebilir. Üç günlük mesafeyi tren veya uçakla gitse de, gittiği yerde yolcu hükmünde olur.

Yolcu bir yerde 15 gün veya daha fazla kalmayı niyet ederse, o andan itibaren mukim hükmüne geçer; ancak 15 gün dolmadan tekrar yola çıkarsa yine yolcu olur. Başta bir yerde 15 gün kalmayı niyet etmezse, fakat işleri bitmediği veya bir haber beklediği için o yerde 15 gün kalırsa da yolcu hükmünde kalmaya devam eder.

İki şehirde evi olan kişi, bu şehirlerden hangisine giderse gitsin, yolcu hükmünden çıkar. Ancak şehirler arası mesafe uzaksa, bir evden diğerine gidene kadar yani yolda yolcu hükmünde olur.

Yolcu kişiyle ilgili üç hüküm vardır:

• Öğle, ikindi ve yatsı namazlarının farzlarını kısaltarak iki rekat kılmak vaciptir;

• Üç gün boyunca mest üzerine mesh edebilir;

• Yolculuğu Ramazan ayına denk gelirse, oruç tutmayıp daha sonra kaza edebilir.

Yolcu, dört rekat sünnet namazları, akşam namazının üç rekatını ve vitir namazını kısaltmaz, tam olarak kılar.

Dört rekatlık bir namazda yolcu kişi imam olursa, iki rekat kılar, selam verip namazı bitirir. Arkasında bulunan mukimler ise kalan iki rekatı tamamlar. Dört rekatlık bir namazda mukim kişi imam olursa, yolcular da imamla birlikte namazı tam olarak kılarlar.

Yolcu kişi, sefere çıkmadan önce kazaya kalan dört rekatlık bir namazı yolculukta kılarsa, tam olarak kılar; namazı yolculukta kaza ederse, memleketine döndüğünde iki rekat olarak kaza eder.

Hasan AMANKUL

"Minare" gazetesi, No:21, 2021