Ziyaret, vefat eden kişinin defnedildiği, belirli bir topluluğa ait mezarlık alanıdır. Kabir ziyareti; vefat edenleri anmak, ibret almak, onlar için mağfiret dilemek, Kur'an okuyup sevabını bağışlamak amacıyla yapılır.
Peygamberimiz (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun) şöyle buyurmuştur: "Başta size kabirleri ziyaret etmeyi yasaklamıştım. Artık ziyaret edebilirsiniz" (Müslim). Bir başka hadiste ise: "Kabir ziyareti ahireti hatırlatır" (Tirmizi) denmiştir.
Kabir ziyaretinin kendine has edepleri vardır. Bunlardan biri de kabir başında Kur'an ayetleri okuyup, sevabını vefat edene bağışlamak ve dua etmektir. Dört mezhep âlimleri, kabir başında Kur'an okunup dua edilmesini uygun görmüşlerdir. Müslüman kişi, kabir başına gittiğinde bildiği ve ezberindeki sure ve ayetleri okuyabilir. Ancak aşağıdaki sure ve ayetlerin okunmasıyla ilgili hadis ve eserler (sahabe ve tabiinin sözleri) rivayet edilmiştir.
"Yasin" suresini okumak. Peygamberimiz (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun) bir hadisinde şöyle buyurmuştur:
"Yasin, Kur'an'ın kalbidir. Bir kimse onu Allah rızası ve ahiret yurdu için okursa, mutlaka günahları bağışlanır. Vefat edenlerinize de 'Yasin' suresini okuyun"
. Başka bir rivayette ise:
"Ölülerinize 'Yasin' suresini okuyun"
buyurulmuştur. Mısır'ın eski müftüsü Dr. Ali Cuma: "Mevta için okunacak en faziletli sure 'Yasin'dir. Çünkü bu sureyi okumak, ona kabir azabını hafifletir ve kabrini nurlandırır" demiştir.
"Fatiha", "Bakara" suresinin ilk 5 ayeti ve son ayetlerini okumak. Abdullah ibn Ömer'den (Allah ondan razı olsun) rivayet edilen bir hadiste:
"Peygamberimizin (ona Allah'ın salât ve selâmı olsun) şöyle dediğini duydum: 'Aranızdan biri vefat ettiğinde, onu fazla bekletmeden defnedin. Defnedildikten sonra biriniz başucunda durup 'Fatiha' suresini, ayakucunda durup 'Bakara' suresinin son kısmını okusun'"
buyurulmuştur. Başka bir rivayette ise:
'Fatiha' yerine 'Bakara' suresinin ilk ayetlerini okuyun"
denilmiştir.
"Fatiha", "İhlas", "Tekasür" surelerini okumak. Hadiste şöyle geçer:
"Kim kabristana girip 'Fatiha' suresini, 'Kul huvallahu ehad' suresini, 'Elhâkumut tekâsür' suresini okur ve ardından: 'Allah'ım, Senin kelamından okuduğumun sevabını bu kabirdeki mümin erkek ve mümin kadınlara bağışladım' derse, onlar ona şefaatçi olurlar"
buyurulmuştur. Ayrıca "Felak", "Nas" gibi surelerin okunmasıyla ilgili de eserler vardır. Hanbeli mezhebi âlimlerinden Hafız el-Makdisi: "Bu hadislerin derecesi zayıf olsa da, kabir başında Kur'an okumanın dinde bir aslı olduğuna delildir. Müslümanlar her zaman vefat edenlere Kur'an okuyagelmişlerdir" demiştir.
Sonuç olarak, ehli sünnet inancına göre, vefat edenlere Kur'an okuyup sevabını bağışlamak, sevabın onlara ulaşmasına vesiledir.
Medet KURMAŞULI,
Kazakistan Müslümanları Dini İdaresi Şeriat ve Fetva Bölümü Uzmanı
"İman" dergisi, No:2, 2024
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış ve editör tarafından gözden geçirilmiştir.