Ҳажиларни кутиб олиш шариатимизга зид эмасми?

«Ҳаж» сўзи луғатда – муқаддас жойларни зиёрат қилиш маъносини англатади. Диний нуқтаи назардан эса «Арафот тоғида ибодат ниятида бир муддат туриш, сўнгра шартларига мувофиқ тавоф қилиш орқали Қаъбани зиёрат этиш ва бошқа амалларни бажариш» деган маънони беради.

Яна бир таърифда ҳаж «муқаддас Қаъбани белгиланган кунларда, белгиланган шартлар билан зиёрат қилиш» деб айтилган.

Ҳаж амаллари тугаганидан сўнг ҳажилар юртига қайтиб келишади. Аллоҳ таоло ҳаж вақтида уларга Ўз улуғлиги ва қудратини кўрсатиб, беқиёс неъматлар ато этди.

Ҳаж амалини адо этганлар ҳақида Пайғамбаримиз (Аллоҳ унга салавот ва саломлар йўлласин) шундай деганлар:

«Ҳаж ва умра қилувчилар – Аллоҳнинг меҳмонларидир. Аллоҳ уларни чақирди, улар ҳам Унинг чақирувига жавоб берди. Улар Аллоҳдан хоҳишларини сўрашмоқда, Аллоҳ ҳам улар сўраганини беради» [1].

Ҳажиларнинг мақсади – Аллоҳ таолонинг розилиги ва гуноҳларининг кечирилиши. Бундан бошқа мақсад йўқ. Пайғамбаримиз (Аллоҳ унга салавот ва саломлар йўлласин) ҳаёти ҳақидаги китобларда ҳам Ватанга қайтган ҳажиларга алоҳида эҳтиром кўрсатилгани кўп баён қилинади.

Мусулмон киши ҳажиларни учратганда, Пайғамбаримиз (Аллоҳ унга салавот ва саломлар йўлласин) ҳадисида келган сўзларни айтиши лозим:

عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهَا فِي عُمْرَتِهَا:

(( إِنَّ لَكِ مِنَ الأَجْرِ عَلَى قَدْرِ نَصَبِكِ وَنَفَقَتِكِ )).

Пайғамбаримиз (Аллоҳ унга салавот ва саломлар йўлласин) Ойша онамизга: «Сенинг (умрадан) савобинг чарчоғинг ва сарф-харажатингга қараб берилади» [2], — деганлар.

Яна бир ҳадисда: Имом Бухорий (Аллоҳ унга раҳмат қилсин) «Сафардан келган ҳажиларни кутиб олиш» мавзусида алоҳида боб очиб, унда Ибн Аббосдан (Аллоҳ унга рози бўлсин) ривоят қилинган ҳадисни келтирган:

«Пайғамбаримиз (Аллоҳ унга салавот ва саломлар йўлласин) Маккага келганларида, уни Абдулмутталиб қабиласининг болалари кутиб олишар эди. Кейин бир болани олдига, иккинчисини орқасига ўтқазир эди» [3].

Демак, мусулмонлар Пайғамбаримиз (Аллоҳ унга салавот ва саломлар йўлласин) суннатини маҳкам ушлаб, Аллоҳ улуғлаган нарсаларга эҳтиром кўрсатишлари лозим. Ҳажилар ва ҳаж амалларини улуғлаш – Аллоҳ таоло маъқуллаган ва севган амаллардан биридир.

Ҳажиларнинг саломат юртига қайтиши муносабати билан уларни кутиб олиш ёки уйларни безатиш масаласига келсак, бу шариатимизга ҳеч қандай зид эмас. Бу ишлар фақат уларга кўрсатиладиган эҳтиром сифатида қаралиши керак.

Ислом МАРАТУЛЛОҲ,

ҚМДБ Диний реабилитация бўлими мутахассиси

• [1] (Насоий, Ибн Можа)

• [2] (Ҳаким, Мустадрак)

• [3] (Бухорий)