Namoz vaqtlariOdamlar har doim bir-birining yordamiga va ko‘magiga muhtoj. Biror ishni bajarish uchun boshqalardan yordam so‘raydi, zarurati uchun pul yoki narsa so‘raydi. Ko‘pincha "Alloh roziligi uchun" deb so‘raydiganlar ham uchraydi.
Payg‘ambarimiz (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) shunday deganlar: "Alloh roziligi uchun (biror narsa) so‘ragan odamga so‘raganini beringlar" [1], "Sizlarga odamlarning eng yomoni kimligini aytaymi? U Alloh roziligi uchun biror narsa so‘rab kelgan kishining so‘raganini bermagan odamdir" [2], "Alloh roziligi uchun deb so‘ragan odam – la'natga uchraydi. Alloh roziligi uchun so‘rab kelgan odamning qo‘lini qaytargan odam ham la'natlanadi" [3], – deganlar. Bu hadislar bu ishning man qilinishiga dalolat qiladi. Lekin, hadisdagi qat'iy man qilish, bu ishdan yiroq bo‘lishga undash uchun aytilgan deb izohlanadi.
Aslida, musulmon kishining mol-mulki faqat o‘z roziligi bilan boshqalarga halol bo‘ladi. Shariatga ko‘ra, musulmon boshqa musulmon birodarining joniga, moliga va obro‘siga tajovuz qilishi mumkin emas.
Alloh taolo: "Ey iymon keltirganlar! O‘rtangizda mol-mulkingizni nohaq yo‘l bilan yemanglar, faqat o‘zaro kelishilgan savdo yo‘li bilan (olinglar). O‘zlaringizni o‘ldirmanglar. Albatta, Alloh sizlarga rahmlidir" [4], – deb buyurgan.
Yuqoridagi dalillarga asoslanib, ulamolar Alloh roziligi uchun so‘ragan odamning qo‘lini qaytarish makruh deb hukm berganlar[5]. "Fataavoyi Hindiyya" kitobida esa bu masalaga: "Agar bir odam boshqasidan 'Alloh roziligi uchun shu ishni qilib ber' desa, shariatga ko‘ra, uning talabini bajarish ikkinchi odamga vojib emas. Lekin bajargani afzal"[6], – deb xulosa qilinadi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Shariat va fatvo bo‘limi
1. Abu Dovud, 1672.
2. Termiziy, "al-Jome'", 1652; Ahmad, "al-Musnad", 4/24.
3. Tabaroniy, "al-Mu'jam al-kabir", 22/377.
4. "Niso" surasi, 29-oyat.
5. "Asna al-matolib", 1/408.
6. "Al-Fataavo al-Hindiyya", 5/318.
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.