“Alloh” ismi o‘rniga “Tangri” so‘zini ishlatish joizmi?

“Tangri” so‘zi arabchadagi “iloh” so‘zining muqobilidir. “Iloh” so‘zi “o‘ziga sig‘iniladigan zot” ma’nosini anglatgani uchun ba’zan Alloh Taolo (c.c.) uchun ishlatilgani kabi, odamlarning Allohdan boshqa sig‘ingan mavjudotlari uchun ham ishlatiladi. “Alloh” lafza-i jaloli esa bevosita Alloh Taolo o‘zini ifoda etuvchi maxsus ismidir. Shu bois, kalom olimlariga ko‘ra “Alloh” so‘zi Janobi Haqning oliy zotiga va barcha kamol sifatlariga dalolat qiluvchi maxsus ismidir. Hech bir tilda bu so‘z ifoda etadigan maxsus ma’noni to‘liq qamrab oladigan so‘z yo‘q. Bundan tashqari, “Alloh” so‘zi barcha musulmonlar uchun tavhid e’tiqodini ifoda etuvchi umumiy rishta hisoblanadi. Shu sababli musulmonlarning ibodat qiladigan yagona yaratuvchisini “Alloh” deb atashlari to‘g‘riroq bo‘ladi. Demak, “Alloh” bu nom bilan yoki “asma’ul husna” deb ataluvchi 99 ismning birortasi bilan tilga olinishi lozim. Shunga qaramay, dinimiz bildirgan mutlaq kamol sohibi, nuqsonlardan pok bo‘lgan Ulug‘ Allohni “Tangri” so‘zi bilan ifodalash ham islom e’tiqodiga zid emas. Darhaqiqat, islom jamiyatlarida “Hudo”, “Yazdon”, “Chalab” va “Mavlo” kabi so‘zlar ham ishlatilgan.

Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu