Ayollarning bo‘yanishi mumkinmi?

Ayollarga va qizlarga shariat doirasidan chiqmagan holda ziynatlanish va bo‘yanishga ruxsat beriladi [1]. Alloh Qur’onda shunday deydi:

قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَالطَّيِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ

“(Ey Payg‘ambar!) ‘Alloh o‘z bandalari uchun yaratgan ziynat va pok rizqlarni kim harom qildi?’ deb ayting” [2].

Bu oyat har qanday ziynat asosan muboh (ruxsat) ekaniga dalildir [3].

Jabirdan rivoyat qilingan hadisda: “Ali Yamandan Allohning Elchisining tuyasini olib kelganida, Fotimaning iҳromdan chiqqanini, bo‘yalgan kiyim kiyganini va ko‘ziga surma tortganini ko‘radi” [4], – deyiladi.

Shuning uchun ayollarga surma tortish mumkin bo‘lgani kabi, bo‘yanish va boshqa bo‘yoqlardan foydalanish ham joiz. Biroq quyidagi shartlarga rioya qilinishi lozim:

• Erining yoki mahramlarining [5] oldida bo‘yanishi; Boshqa begona erkaklar oldida, bo‘yoq qalin yoki yupqa bo‘lsa ham, bo‘yanish mumkin emas.

• Zarari bo‘lmasligi;

• Eridan ajralgan yoki eri vafot etgan ayol idda muddatini o‘tab bo‘lgan bo‘lishi; Chunki idda davrida ayolga surma tortish, bo‘yanish va atir sepish mumkin emas [6].

• Odob doirasidan chiqmasligi va urf-odatlarga zid bo‘lmasligi;

• Isrofgarchilik qilinmasligi;

• Bo‘yoqlarning tarkibida najas, harom yoki suv o‘tkazmaydigan modda bo‘lmasligi kerak. Chunki ulamolar tahoratda yuvilishi lozim bo‘lgan a’zolarga va g‘uslda butun tanaga suv yetkazish zarurligiga ittifoq qilishgan [7].

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Shariat va fatvo bo‘limi

[1] Kamal ibn Humam, “Fathul-qadir”, 2/347. Az-Zayla’iy, “Tabyinul-haqoyiq”, 1/331. Al-Xattob, “Mawahibul-jalil”, 4/230. Ash-Shibiniy, “Mughniy al-muhtaj”, 3/400. Al-Buhutiy, “Sharhu muntahal-iradat”, 2/114. Samiya Hayasha, “Nawazil zinatul-mar’ati fi al-fiqh al-islamiya”, 26.

[2] A’rof surasi, 32-oyat.

[3] Al-Qosimiy, “Mahasinut-ta’wil”, 5/46.

[4] Muslim, №1218.

[5] Mahrams — ayolning eri va unga abadiy nikoh harom bo‘lgan erkak qarindoshlari. Ular: otasi, bobosi, o‘g‘illari, aka-ukalari, ularning o‘g‘illari, opa-singillarining o‘g‘illari, otasining aka-ukalari, onasining aka-ukalari, erining otasi (qaynata), bobosi, erining boshqa ayollaridan bo‘lgan o‘g‘illari, sut onasining eri, o‘g‘illari. Shuningdek, sut onasining otasi, eri, aka-ukalari, o‘g‘illari va undan emgan boshqa erkakning o‘g‘illari. Chunki shariatda bir onadan emgan ikki kishining farzandlari ham bir-biriga uylana olmaydi.

[6] “Fathul-qadir”, 4/340. “Al-inaya”, 4/336.

[7] “Al-mawsu’atul-muyassara fi fiqh al-qadaya al-mu’asira”, 58.