Ayollarning hayz yoki nifos holatida qilolmaydigan amallari nimalardan iborat?

Hayz yoki nifos holatidagi ayollar uchun ayrim maxsus hukmlar mavjud. Ushbu davrda bo‘lgan ayollar:

a) Jinsiy aloqada bo‘la olmaydilar. Bu borada Qur’oni Karimda “Senga ayollarning hayz davri haqida so‘rashmoqda. Ayting: Bu og‘ir bir holatdir. Shu sababli hayz kunlarida ayollardan uzoq turinglar, ular poklanmaguncha ular bilan jinsiy aloqada bo‘lmanglar…” (al-Baqara, 2/222) deb aytilgan. Shunday ekan, ayollar hayz va nifos holatida jinsiy aloqada bo‘la olmaganlari kabi, bu davrdagi ayol bilan jinsiy aloqa qilish ham haromdir.

b) Namoz o‘qiy olmaydilar va ro‘za tutmaydilar. Chunki Payg‘ambarimiz (s.a.v.) bu holatdagi ayollar ro‘za tutmasliklari va namoz o‘qimasliklarini bildirganlar. (Buxoriy, Hayz, 6 [304]) Hayz va nifos holatidagi ayollar Payg‘ambarimiz (s.a.v.) davrida namoz o‘qimaganlari va ro‘za tutmaganlari sahobalar tomonidan ittifoq bilan rivoyat qilingan. Bu borada mujtahidlar ham bir fikrda bo‘lishgan. Ushbu holatlarda o‘qilmagan namozlar keyin qazo qilinmaydi, tutolmagan Ramazon ro‘zalari esa qazo qilinadi. Hazrati Oisha, hayz holatida o‘qilmagan namozlar qazo qilinadimi, deb so‘ragan ayolga “Rasululloh davrida hayzdan keyin bizga ro‘zalarni qazo qilish buyurilardi, namozlarni qazo qilish buyurilmasdi.” (Muslim, Hayz, 67-69 [335]; qarang: Buxoriy, Hayz, 20 [321]) deb javob berganlar.

c) Ka’bani tavof qila olmaydilar. Payg‘ambarimiz (s.a.v.), hayz holati sababli haj qilolmasligidan xavotir olib yig‘lagan Hazrati Oishaga “Ka’bani tavof qilishdan tashqari, hojilar qiladigan barcha narsani qilaver.” (Buxoriy, Hayz, 1 [294]) deb aytganlar.

d) Zarurat bo‘lmasa, masjid va jome’ga kira olmaydilar. (Mavsiliy, al-Ixtiyor, 1/13; Mevvâq, at-Tâj, 1/552; Shirbiniy, Mughni’l-muhtoj, 1/279)

e) Hayz va nifos holatidagi ayollarning Qur’oni Karimga tegishlari va uni o‘qishlari borasida esa islom olimlari turli fikrlarni bildirganlar.

Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu