Ayt va juma kunlari bir kunga to‘g‘ri kelsa, juma namozini o‘qimaslik mumkinmi?

Bu yilgi Ramazon hayiti namozi 6-iyun, ya’ni juma kuniga to‘g‘ri kelmoqda. Shu kuni ertalab hayit namozi, peshinda esa juma namozi o‘qiladi. Hanafiya, molikiya va shofe’iy mazhablarida hayit va juma bir kunga to‘g‘ri kelsa, har ikkala namoz ham shu kunda ado etiladi.

Imom Muhammad o‘zining “al-Jomi’ as-sag‘ir” kitobida: “Agar ikki hayit bir kunda bo‘lsa (birinchisi – sunnat [1], ikkinchisi – farz), biri o‘qildi deb boshqasi tark qilinmaydi [2]”, – deb yozgan. Bu yerda ikki hayit deganda hayit va juma namozlari nazarda tutilgan.

Molikiya mazhabining olimi al-Qarofiy: “Juma namozi kunning issiq yoki sovuq bo‘lishi, shuningdek hayit namozining o‘qilishi bilan tark qilinmaydi” [3], – degan.

Imom Shofe’iy: “Agar Ramazon hayiti juma kuniga to‘g‘ri kelsa, imom jamoat bilan hayit namozini o‘qiydi. Hayit namozidan so‘ng, agar imom xohlasa, uzoq qishloqlardan kelganlarga yo‘lga chiqishga va juma namoziga qaytib kelmaslikka ruxsat beradi. Agar xohlasa, ular juma namozini o‘qib qolishadi, xohlasa qishloqlariga qaytishadi. Lekin shahar aholisi uchun bu hukm amal qilmaydi. Faqat uzrli sabab bo‘lsa, juma namoziga bormaslikka ruxsat etiladi [4]”, – degan.

XULOSA

Hayit va juma bir kunga to‘g‘ri kelsa, hayit namozini o‘qigan kishi shu kuni juma namozini ham o‘qiydi. Chunki juma namozini o‘qish balog‘atga yetgan, aqli raso har bir musulmon erkak uchun farzdir.

• [1] Bu yerda “sunnat” deyilganidan maqsad – uning hukmi sunnat bilan sobit bo‘lganini bildiradi. Lekin hanafiya mazhabida hayit namozini o‘qish vojib hisoblanadi.

• [2] “Al-Hidoya”, 1/84.

• [3] “Az-Zahira”, 2/355.

• [4] “Al-Umm”, 1/274.