Bir qabarga bir nechta jasad dafn qilinishi mumkinmi?

Oddiy sharoitda bir qabarga faqat bitta jasad dafn qilinadi. Zarurat bo‘lsa, bir qabarga bir nechta jasad qo‘yilishi mumkin. Darhaqiqat, Payg‘ambarimiz (s.a.s.) Uhud shahidlari uchun shunday qilganlar. Bunday holatda jasadlar orasiga tuproq yoki shunga o‘xshash narsa bilan ajratish lozim. (Ibn Moza, al-Muhit, 2/193)

Avval dafn qilingan jasad to‘liq chirib, tuproqqa aylangunga qadar, zarurat bo‘lmasa qabarga ikkinchi jasadni qo‘yish va qabarni ochish joiz emas. Jasad chirib, tuproqqa aylangandan so‘ng, o‘sha qabarga boshqa jasad dafn qilinishi mumkin. (Ibn Qudama, al-Mug‘niy, 2/381; Mavsiliy, al-Ixtiyor, 1/96; Navaviy, Ravza, 2/140; Mehmed Zihni, Ni‘mat-i Islom, 602)

Jasadning qanchada chirishi tuproq turi va mintaqa iqlimiga bog‘liq. Oldingi jasad chiriganiga kuchli gumon paydo bo‘lsa, o‘sha qabarga ikkinchi jasad dafn qilinishi mumkin. Agar ilgari dafn qilingan jasad chirigan deb hisoblanib, qabari ochilganda hali chirimagan suyaklar topilsa, bu suyaklar bir chetga surilib, oraga tuproqdan to‘siq qilinib, ikkinchi jasad dafn qilinadi.

Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu