Dini xizmatlar evaziga maosh olish mumkinmi? Maoshli xodimlar ortida namoz o‘qish joizmi?

Islom dinida asosiy qoida sifatida ibodat evaziga haq olish joiz emas. Chunki ibodatlar faqat Alloh uchun bajariladi. Islomning dastlabki davrlarida sharoiti mos bo‘lgan har bir kishi namoz o‘qitishi mumkin edi. Shuning uchun namoz o‘qitish uchun maxsus kishilarni tayinlashga ehtiyoj bo‘lmagan. Vaqt o‘tishi bilan turli sabablarga ko‘ra masjidlarda doimiy bo‘ladigan xodimlarga ehtiyoj paydo bo‘ldi. Natijada har vaqt namoz o‘qitadigan xodimlarni belgilash yo‘liga borildi va namoz o‘qitish uchun tayinlangan kishilarga tirikchiliklarini ta’minlash uchun maosh to‘lanadigan bo‘ldi. Darhaqiqat, islom olimlari imomlik, muazzinlik, diniy ta’lim berish kabi ishlar evaziga haq yoki maosh olishni, bu vazifalar egasiz qolmasligi zarurati bilan joiz deb hisoblashgan. (Ibn Nujaym, al-Bahr, 8/22; Ibn Abidin, Raddul-muhtar, 1/562)

Hozirgi kunda imom-xatib va muazzinlar namoz o‘qitishlari evaziga emas, balki boshqa ish bilan shug‘ullanmay, ana shu vazifaga vaqtlarini bag‘ishlaganliklari (habs-i nafs) uchun maosh olishadi. Chunki namoz faqat Alloh roziligi uchun o‘qiladi va o‘qitiladi. Boshqa tomondan, imom-xatib va muazzin-qayyimlarning vazifalari faqat namoz o‘qitishdan iborat emas. Masjid xodimlari va’z, irshod va Qur’on o‘qituvchisi kabi dini xizmatlar bilan birga, masjidni ibodatga ochish, ibodat uchun tayyor tutish, tozaligi, saqlanishi va himoyasi kabi ko‘plab xizmatlarni ham bajaradilar. Shunga ko‘ra, hozirgi kunda dini xizmatlarni ado etayotgan imom-xatib va muazzin-qayyimlarning oladigan maoshlari halol bo‘lgani kabi, ular o‘qitayotgan namozlar ham maqbul hisoblanadi.

Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu