Namoz vaqtlariTelepatiya deganda insonning o‘z fikr va his-tuyg‘ularini boshqa bir insonga sezgi a’zolari yoki jismoniy vositalarsiz yetkazish qobiliyati tushuniladi. Masalan, kelajakda yuz berishi mumkin bo‘lgan voqealarni oldindan sezish, bir insonning boshqasi bilan yoki egizaklarning telepatik aloqasi va boshqa metafizik tajribalar.
Orada aloqa bo‘lmasa ham, bir-biridan uzoqda bo‘lsa ham, bu ishlar qanday amalga oshadi? Bu insonni ichki dunyosi bilan bog‘laydigan, suhbatlashadigan ruh borligini ko‘rsatadi. Telepatiya – ruhga oid ilm. Biroq Qur’oni Karimda:
«Ular sendan ruh haqida so‘rashadi. Ularga ayt: “Ruh – Rabbimning ishidir. Bu masalada sizlarga juda oz bilim berilgan”, – deb ayt»
(“Isro” surasi, 85-oyat).
Yahudiylar ruh haqida Allohdan boshqa hech kim javob bera olmasligini ilgari bilgan. Chunki Tavrotda bu haqda ma’lumot bor edi. Ular Quraysh mushriklariga “Payg‘ambardan (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) ruh haqida so‘ranglar, agar javob bersa, u payg‘ambar emas, agar javob bermasa, u haqiqiy payg‘ambar ekani isbotlanadi” deb o‘rgatishadi. Muhammad (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) haqiqiy payg‘ambar bo‘lgani uchun, ruh va uning mohiyati haqida hech narsa bilmasligini, bu faqat Allohga ayon ekanini aytdi.
Umar ibn Xattob (Alloh undan rozi bo‘lsin) xalifaligi davrida shunday voqea bo‘lgan. Xalifa Umar Madina shahrida juma kuni xutba o‘qiyotganida, ayni vaqtda Shomda dushman bilan jang qilayotgan lashkarboshisi Sariya ibn Zonim (Alloh undan rozi bo‘lsin) bilan ruhiy aloqa yuz beradi. Jangda dushman ustun kelib, musulmon askarlari xavf ostida qolgan payt edi. Shunda Umar: “Ey Sariya, tog‘ga panalanglar!” – deydi. Sariya Umar ovozini eshitadi va shunday qiladi. Natijada musulmonlar g‘alaba qozonadi. Bu holatga juma namozida masjidda bo‘lgan sahobalar ham, jangda qatnashgan sahobalar ham guvoh bo‘lgan.
Lekin ulamolar bu holatni telepatiya emas, Alloh taoloning qudrati bilan yuz bergan karomat deb tushuntiradi. Chunki biz, musulmonlar, “payg‘ambarlarga mo‘’jiza, avliyolarga karomat berilishi – haq” deb e’tiqod qilamiz. Demak, karomat va telepatiya ikki xil narsa.
Payg‘ambarimiz (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin):
«Oldingi ummatlarda ilhom (ilohiy ilhom) oladigan kishilar bo‘lardi. Agar mening ummatimdan shunday odam bo‘lsa, shubhasiz, u – Umar ibn Xattob»
(Muslim). Bu Hazrat Umar haqidagi mo‘’jizasi edi. Shuningdek, bunday holat shayton tomonidan ham yuz berishi mumkin. Payg‘ambarimizga (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) qarshi chiqqan, so‘ngra Abu Bakr (Alloh undan rozi bo‘lsin) davrida o‘ldirilgan Musaylama al-Kazzob ismli kofirga shayton shivirlagan va odamlar haqida kerakli ma’lumotlarni yetkazib turgan.
Xulosa qilib aytganda, musulmon odam telepatiyani o‘rganishga, izlanishga va amalda qo‘llashga qiziqmasligi kerak. Hatto kimdir shu orqali g‘aroyib ish ko‘rsatsa ham, unga hayratlanmaslik lozim. Ulamolar telepatiyani o‘rganish va amalda qo‘llash to‘g‘ri emasligini quyidagi sabablarga asoslashadi:
uni ilm darajasiga ko‘tarishdan hech qanday foyda yo‘q;
inson salomatligi va ruhiy holatiga zararli;
uning ba’zi foydali jihatlari bo‘lsa-da, zararli va keraksiz tomonlari juda ko‘p;
arvohlar bilan aloqa qilaman degan bahona bilan aldov va firibgarlikka yo‘l ochilishi mumkin.
Hasan AMANKUL
“Munara” gazetasi, № 4, 2021 yil
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.