ESHAK SUTINI DAVOLASH MAQSADIDA ICHISH MUMKINMI?

Shariatimizda eshak go‘shtini iste’mol qilish taqiqlangan. Bu haqda ko‘plab hadislar kelgan.

Jabirdan (Alloh undan rozi bo‘lsin) rivoyat qilinadi: «Xaybarni olgan kuni Allohning elchisi (u zotga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) uy eshagi go‘shtini yeyishni taqiqladi, ot go‘shtini esa ruxsat etdi» [1]. Yana bir hadisda sahoba Abdulloh ibn Umar (Alloh undan rozi bo‘lsin) deydi: «Payg‘ambarimiz (u zotga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) Xaybar kuni uy eshagi go‘shtini yeyishni man qildi» [2].

Eshak suti masalasi esa ulamolar o‘rtasida ixtilofli. Fathul Qodir kitobida zahir rivoyatga ko‘ra eshak suti najas ekani, shuningdek, Aynu-l-A’immaning: «To‘g‘ri qarash – eshak suti og‘ir najas hisoblanadi. Chunki u ijmo‘ [3] bilan harom qilingan», – degan so‘zi keltirilgan [4].

Demak, eshak go‘shti ham, suti ham harom va najas. Ularni iste’mol qilish ham, ichish ham mumkin emas.

Eshak suti bilan davolanish masalasiga kelsak, Ibnu-n-Nujaym al-Hanafi deydi: «Ulamolarimiz harom narsalar bilan davolanish hukmi borasida bir fikrga kelmagan. Lekin "az-Zahira" kitobida: "Agar haromdan boshqa hech qanday davo topilmasa va unda shifa borligi aniq bo‘lsa, undan foydalanishga ruxsat" [5], – deyiladi. Payg‘ambarimizning (u zotga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) «Alloh taolo harom qilgan narsalarda sizlarga shifo qilmagan» [6] degan hadisi esa, unda shifa bo‘lmagan narsalarga taalluqli [7]. Agar unda shifa borligi aniqlansa va uni almashtiradigan boshqa halol dori topilmasa, foydalanishda zarar yo‘q.

Payg‘ambarimizning (u zotga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) «Alloh taolo harom qilgan narsalarda sizlarga shifo qilmagan» [6] degan hadisi unda shifa bo‘lmagan narsalarga taalluqli [7].

Shuning uchun adolatli va ishonchli musulmon shifokor kasallikning yagona davosi eshak suti ichish bo‘lsa va uning zarari yo‘qligini aniqlasa, hamda unga teng keladigan halol dori topilmasa, uni davolash maqsadida ishlatishda to‘sqinlik yo‘q.

Bauyrjon Abdualiyev,

QMDB Shariat va fatvo bo‘limi mutaxassisi

• [1] Buxoriy №4219. Muslim №1941.

• [2] Buxoriy, №5202.

• [3] Bir asrda yashagan barcha ulamolarning bir masalada bir fikrga kelgan hukmi.

• [4] Ibn Humom, Fathul Qodir, 1/118.

• [5] al-Bahrur Ro’iq sharhu kanzu ad-daqoiq, 1/122.

• [6] Buxoriy rivoyati.

• [7] Raddu-l-Muxtar, 1/365.