Gipnoz qilishni shariat qo‘llaydimi?

Gipnoz (lotincha "hypnos" – uyqu) – sun’iy yo‘l bilan yuzaga keladigan uyquga o‘xshash holatdir (Psixologiya atamalari izohli lug‘ati, 384-bet). Gipnoz gipnoz qiluvchining maxsus ta’siri natijasida yoki o‘zini o‘zi ishontirish orqali yuzaga keladi. Bu usul insonning irodasini cheklab, boshqaning irodasiga bo‘ysunishni kuchaytiradi.

Biroq gipnoz tajribasi bir odamdan boshqasiga sezilarli darajada farq qilishi mumkin. Aslida, uning ishlashi uchun inson o‘z xohishi bilan bu jarayondan o‘tishni istashi va gipnozga moyillik darajasiga ega bo‘lishi kerak.

An’anaviy gipnoz yordamida bugungi kunda ko‘plab kasallik va og‘riqlardan xalos bo‘lishga erishilmoqda, jumladan:

• Saraton kasalligidan kelib chiqadigan og‘riqlarni, bosh og‘rig‘i va bo‘g‘im og‘riqlarini kamaytirish;

• Surunkali kasalligi bor bemorlarni davolash yoki jarrohlik yoki tug‘ruq kabi tibbiy muolajalardan kelib chiqadigan og‘riq va xavotirlarni yengillashtirish;

• Spirtli ichimlik yoki giyohvandlik kabi yomon odatlardan qutulish;

• Yo‘talni davolash;

• Uyqusizlik, ixtiyorsiz siyish kabi salomatlikka zararli holatlardan xalos bo‘lish.

Bundan tashqari, gipnoz kuchli ta’sirga ega bo‘lmagan kundalik muammolarda ham qo‘llaniladi. Masalan, uni shaxsiy va ijtimoiy munosabat ko‘nikmalarini rivojlantirish (masalan, o‘z fikrini aytish), stressni kamaytirish va dam olish, sahna qo‘rquvini yengish, ortiqcha vazndan xalos bo‘lish yoki chekishni tashlash uchun ishlatish mumkin.

Islom dinida folbinlik, sehrgarlik, ko‘zboylagichlik kabi shariatga zid amallar yoki firibgarlik maqsadida gipnoz qilish qat’iyan man etiladi.

"(Ey Muhammad!) ayting: 'Osmonlarda va yerda bo‘lgan biror jon g‘aybni bilmaydi. G‘aybni faqat Alloh biladi'", – deyiladi ("Namli" surasi, 65-oyat).

Abdulloh ibn Abbosdan (Alloh undan rozi bo‘lsin) rivoyat qilingan hadishda Rasululloh (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin): "Biror narsa so‘rasang, uni Allohdan so‘ra! Biror kishidan yordam istasang, uni Allohdan so‘ra!", – degan (Termiziy).

Shuningdek, Abu Sa’id al-Xudriy (Alloh undan rozi bo‘lsin) rivoyat qilgan hadisda: "O‘zingga ham, boshqalarga ham zarar yetkazish mumkin emas", – deyiladi (Ibn Moja).

Shuni unutmaslik kerakki, har doim professional shifokor tomonidan qo‘llanilgan gipnoz insonlarga foyda keltirishi mumkin, biroq firibgarlar o‘rgangan gipnoz jinoyatchilikka xizmat qilishi ehtimoldan xoli emas.

Hasan AMANKUL,

“Munara” gazetasi, №9, 2023 yil