Namoz vaqtlariIbodat; “itoat qilish, bo‘yin egish, qullik qilish, kamtarlik ko‘rsatish, iloh deb bilish” ma’nolarini anglatadi. Diniy atama sifatida esa; “Amal va niyatga bog‘liq holda bajarilishi savob bo‘lgan va Allohga ta’zim va yaqinlik ifoda etuvchi ongli itoat” degan ma’noni bildiradi. Allohga ibodat qilish — itoat va hurmatning eng yuqori cho‘qqisidir. Qur’onda insonlarning Allohga ibodat qilish uchun yaratilgani (Zariyat, 51/56), barcha payg‘ambarlarning odamlarni Allohga ibodat qilishga da’vat etgani (el-Baqara, 2/83) bayon qilingan.
Qur’onda ibodat tushunchasi; tavhid (en-Nisâ, 4/36), itoat (el-Baqara, 2/172), duo (el-Mu’min, 40/60), bo‘yin egish (el-Fotiha, 1/5), iymon va solih amal (en-Nisâ, 4/172-173), Allohni tasbeh va sajda qilish (el-A’rof, 7/206), Allohni bilish va tanish (ez-Zâriyât, 51/56) kabi ma’nolarda ishlatilgan. Shu ma’nolardan kelib chiqib, ibodat keng ma’noda Islomning buyruq va taqiqlariga rioya qilishni va Allohning chegaralarini saqlashni anglatadi.
Bir amal ibodat bo‘lishi uchun; kishida iymon, niyat va ixlos bo‘lishi kerak. Ibodat Alloh roziligi uchun va Islomga muvofiq tarzda bajarilishi lozim.
Amaliy jihatdan keng ma’noda ibodatlar to‘rt turga bo‘linadi:
Iymon, ixlos, niyat, tafakkur, ma’rifat, sabr, taqvo kabi qalb bilan bajariladigan ibodatlar.
Namoz, ro‘za, til bilan zikr va duo qilish, ota-onaga yaxshilik, odamlarga yaxshi muomala va qarindoshlik rishtalarini mustahkamlash kabi badan bilan bajariladigan ibodatlar.
Zakat, sadaqa, yaqinlarga va kambag‘allarga yordam berish, Alloh yo‘lida mol sarflash kabi mol-mulk bilan bajariladigan ibodatlar.
Hajga borish, jihod qilish kabi ham mol, ham badan bilan bajariladigan ibodatlar.
Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.