Imo bilan namoz qanday o‘qiladi? Ko‘z bilan imo qilib namoz o‘qish mumkinmi?

Dinimizda mas’uliyatlar bandaning kuchiga qarab belgilanadi va kuchidan tashqari holatlar uchun yengilliklar joriy etilgan. Kasallik ham shu yengillik sabablaridan biridir. Hazrati Payg‘ambar (s.a.s.) shunday deganlar: “Namozni tik turgan holda o‘qi. Agar bunga kuching yetmasa, o‘tirgan holda, bunga ham kuching yetmasa, yonboshlab o‘qi.” (Buxoriy, Taqsiru’s-salat, 19 [1117])

Imo — namozda ruku’ va sajdani bosh ishorasi bilan bajarishdir. Imo bilan namoz o‘qiyotgan kishi ruku’ uchun boshini bir oz egadi, sajda uchun esa ruku’dan ko‘ra ko‘proq egadi. Sajdada boshini yerga qo‘ya olmagan kishi oldiga qo‘ygan balandroq narsaga sajda qilishi makruh hisoblanadi. (Saraxsiy, al-Mabsut, 1/217)

Hanafiy mazhabiga ko‘ra imo albatta bosh bilan bajarilishi lozim. Bosh bilan imo qilishga ham kuchi yetmagan kishi namozini qazo qiladi; ko‘z va qosh harakati yoki yuragidan o‘tkazish bilan namoz o‘qiy olmaydi. Bu holatda besh vaqt namozdan ortiq namoz o‘tib ketsa, ularni qazo qilish shart emas. (Kasoniy, Bada’i, 1/108; Marg‘inoniy, al-Hidoya, 1/77)

Shofiiy mazhabiga ko‘ra esa bosh bilan imo qilishga kuchi yetmagan kishi ko‘zi yoki qoshi bilan; bunga ham kuchi yetmasa, yuragidan o‘tkazib namoz o‘qiydi. Bu tarzda o‘qilgan namozlarni qazo qilish shart emas, biroq sog‘lig‘i tiklanganda qayta o‘qishi mustahab hisoblanadi. (Ramliy, Nihayatu’l-muhtaj, 1/468-470)

Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu