Imomga ergashgan kishi Fotiha surasini o‘qishi mumkinmi?

Hanafiy mazhabiga ko‘ra, jamoat bilan namoz o‘qilayotganda imomga ergashgan kishi Fotiha surasini va undan keyin o‘qiladigan oyat yoki surani imom bilan birga o‘qimaydi. Imomga ergashgan kishidan namozda Qur’on o‘qish majburiyati butunlay soqit bo‘ladi. (Mevsilī, al-Ixtiyār, 1/50)

Shofe’iy va Hanbaliy mazhablariga ko‘ra esa, bu majburiyat to‘liq soqit bo‘lmaydi. Imomga ergashgan kishi, imom past ovozda o‘qiydigan namozlarda, namoz boshidan boshlab Fotiha va surani o‘qiydi. Ovozi baland o‘qiladigan namozlarda esa, imom Fotiha surasini tugatib qisqa tanaffus qilganida faqat Fotiha surasini o‘qiydi. (Shirbīnī, Mug‘niy al-muhtāj, 1/361-362)

Hanafiylar “Qur’on o‘qilayotganida uni tinglanglar va sukut qilinglar, shoyadki rahm qilinsangiz.” (al-A’rof, 7/204) oyatini va “Kim imom ortida namoz o‘qisa, imomning qiroati uning ham qiroatidir.” (Ibn Moja, Iqāmat as-salavāt, 13 [850]), “Imom, unga ergashish uchun oldinga chiqarilgan.” (Buxoriy, Azon, 51), “Imom o‘qiyotganda sukut qilinglar.” (Ibn Moja, Iqāmat as-salavāt, 13 [846]) kabi hadislarni dalil sifatida qabul qiladilar. Shofe’iylar esa “Fotiha surasini o‘qimagan kishining namozi yo‘q.” (Muslim, Salat, 34 [394]) hadisi va unga o‘xshash umumiy ma’nodagi hadislarni asos qilib oladilar.

Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu