Ish vaqtining juma namoziga to‘g‘ri kelishi, juma namozini o‘qimaslik uchun uzrli sabab hisoblanadimi?

Juma namozi erkin, uzrsiz va muqim bo‘lgan har bir musulmon erkak uchun farz-ayn hisoblanadi (el-Cum'a, 62/9). Juma namozining kuchli bir farz ekani va bu namozni uzrsiz tark etish katta gunoh sanalishi haqida sahih hadislar mavjud. Rasululloh (s.a.v.) shunday deganlar: “Ahmiyat bermay uchta jumani tark etgan kishining qalbini Alloh muhrlaydi.” (Abu Dovud, Salat, 209 [1052]; Termiziy, Jumu‘a, 7 [500]); “Ba’zi kishilar, juma namozini tark etishdan voz kechmasalar, Alloh ularning qalblarini muhrlaydi va ular g‘ofil bo‘lib qoladilar.” (Muslim, Jumu‘a, 40 [865]). Ushbu hadislar musulmon uchun juma namozini tark etish naqadar xavfli ekanini yetarlicha ifodalaydi. Kasal va safarda bo‘lganlar hamda juma vaqtida hayotiy ahamiyatga ega vazifalarni bajarayotganlar bundan mustasno, aqli raso va balog‘at yoshiga yetgan har bir musulmon erkak uchun juma namozini o‘qish farzdir. Ibodat qilish huquqi din va vijdon erkinligi doirasiga kiradi. Dinga e’tiqod qilgan kishi, e’tiqod erkinligining davomiyligi sifatida, o‘sha dinning talablarini bajarish huquqiga ham egadir. Ish beruvchi namoz o‘qishni istagan xodimlariga juma va besh vaqt namozlarini o‘qish imkonini yaratib berishi lozim. Xodimlarga farz namozlar uchun ruxsat bermaslik to‘g‘ri emas. Bunday holatdagi xodimlar o‘zlarining huquqiy manfaatlarini himoya qilishlari va boshqa tomondan o‘zlariga muqobil ish topishga harakat qilishlari kerak. Bu imkoniyatni topa olmagan va boshqa yo‘l bilan ham tirikchilik qila olmaydigan kishi uchun bu holat yangi ish topilguniga qadar vaqtincha uzrli sabab hisoblanadi.

Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu